Tabletka zamiast wysiłku fizycznego?

L.J. Goodyear – The exercise pill — too good to be true? LINK: N Engl J Med 2008;359:1842
Szeroki wachlarz korzystnych zmian metabolicznych i hemodynamicznych wywołanych wysiłkiem fizycznym może być, przynajmniej częściowo, odtworzony farmakologicznie. Hipotezę tę przedstawia na łamach New England Journal of Medicine Laurie J. Goodyear.

Jednym z ważnych uczestników metabolizmu są mięśnie szkieletowe. W ich obrębie można wyróżnić włókna typu I kurczące się wolno („czerwone”) i włókna typu II kurczące się szybko (”białe”). W metabolizmie pierwszych przeważają procesy oksydacyjne zależne od tlenu – utlenianie mitochondrialne, a w drugich współistnieją procesy glikolizy i utleniania tlenowego.

Aerobowy wysiłek fizyczny (pływanie, bieganie) powoduje wzrost udziału włókien kurczących się wolno, w których jednocześnie zwiększa się ekspresja enzymów oksydacyjnych, glikogenu i glukotransportera-4. W procesach tej przemiany uczestniczą odpowiednie czynniki regulujące: receptory PPAR- δ i AMP aktywowana kinaza białkowa.

Agoniści PPAR- δ podawani szczurom, które pozbawiano możliwości wysiłku fizycznego zwiększały ilość enzymów oksydacyjnych, ale nie zwiększały udziału liczby włókien czerwonych. Jeżeli agonistów PPAR- δ stosowano u szczurów aktywnych fizycznie, to obserwowano wzrost liczby włókien czerwonych, a także 70% przyrost tolerancji na wysiłek fizyczny. Pełniejsze efekty natomiast uzyskiwano poprzez zastosowanie substancji agonistycznych wobec kinazy białkowej aktywowanej AMP. W trakcie podawania agonisty tego białka szczurom, które pozbawiono możliwości wysiłku fizycznego stwierdzono wzrost aktywności enzymów oksydacyjnych mitochondriów, wzrost ilości glikogenu i glukotransportera- 4. Wytrzymałość na testy obciążeniowe poprawiła się bez treningu o 44% .

Leki te, a zwłaszcza aktywujące kinazę białkową zależną od AMP mogą utworzyć nową grupę leków stosowanych w leczeniu cukrzycy i otyłości. Przeciwko temu przemawiają jednak inne niekorzystne efekty niewybiórczej aktywacji wspomnianej kinazy białkowej: przerost mięśnia serca i nasilenie preekscytacji, hamowanie apoptozy i, poprzez działanie podwzgórzowe, wzrost apetytu.

A zatem, w chwili obecnej nie można liczyć na lek, który całkowicie lub częściowo byłyby w stanie imitować wysiłek fizyczny.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-10-23