Czas letni, czas zimowy a ryzyko zawału mięśnia sercowego

I. Janszky – Shifts to and from daylight saving time and incidence of myocardial infarction LINK: N Engl J Med 2008;359:1966 (dostepny pełen tekst)
Zmiana czasu zimowego na letni i letniego na zimowy dotyka ponad 1,5 miliarda osób na świecie. Czas snu dla doby, w której zmieniamy ustawienia zegarów wydłuża się o 1 godzinę jesienią i skraca o 1 godzinę wiosną. Zjawisko to występuje na tle obserwowanej w XX wieku tendencji do skracania snu człowieka ze średnio 9,0 h do 7,5 h. Czy tak szczególne zaburzenie w rytmie dobowym przeniesie niekorzystne konsekwencje zdrowotne?

Skrócenie snu wiąże się ze zwiększoną aktywacją układu współczulnego i wzrostem stężenia cytokin prozapalnych. W ten sposób powstają sprzyjające warunki do występowania ostrych zespołów wieńcowych. Czy zmiana ustawień zegarów na czas letni i zimowy może powodować zmiany w częstości zawałów mięśnia serca?

Powyższe zagadnienie zaprezentowano na łamach NEJM. Autorzy oparli się o dokładne rejestry zawałów mięśnia serca w Szwecji, prowadzone w latach 1986-2006. Plan analizy zakładał porównanie zapadalności na zawał mięśnia serca w pierwszym tygodniu po zmianie czasu i odniesienie tej wartości do kolejnych odpowiadających dni na 2 tygodnie przed i na 2 tygodnie po przestawieniu zegarów.

Po wprowadzeniu czasu letniego w pierwszym tygodniu obserwowano wzrost zapadalności na zawały mięśnia sercowego (iloraz zapadalności 1,051). W pierwszym tygodniu po przestawieniu zegara na czas zimowy obserwowano z kolei redukcję wskaźników zapadalności na zawał mięśnia serca (iloraz zdarzeń w odniesieniu do okresów wzorcowych 2 tygodnie przed i po 0,985). Różnice te najbardziej widoczne były dla poniedziałku następującego po zmianie czasu. Z drugiej strony wiadomo, iż w poniedziałki zdarza się najwięcej ostrych zespołów wieńcowych. Dotychczas tłumaczono to stresem związanym z powrotem do pracy. Autorzy sugerują, że za efekt ten odpowiadać może także krótszy z reguły okres snu z niedzieli na poniedziałek.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-10-30