Otępienie – czas na zmianę sposobu myślenia

V. Hachinski – Shifts in thinking about dementia LINK: JAMA 2008;300:2172
W komentarzu redakcyjnym na łamach Journal of the American Medical Association zaapelowano o zmianę sposobu myślenia o otępieniu. Tradycyjne kryteria diagnostyczne, oparte na wystąpieniu określonych objawów rozpoznają otępienie zbyt późno. Ponadto kryteria te nie różnicują zbyt dobrze miedzy różnymi postaciami i przyczynami otępienia, a także nie definiują przebiegu i rokowania procesu leżącego u podstaw zaburzeń poznawczych.

Większość testów diagnostycznych nastawiona jest na rozpoznawanie zespołów o typie Alzheimera, w związku z tym głównymi kryteriami diagnostycznymi są zaburzenia pamięci. Naczyniopochodne uszkodzenie mózgu wywołuje zaburzenia funkcji wykonawczych (np. planowanie i organizowanie) i decyzyjnych, pozostawiając przez dłuższy okres niezaburzone funkcje pamięci.

O wiele ważniejsze wydaje się rozpoznanie wczesnych postaci zespołów otępiennych i określenie obecności ich czynników ryzyka. W ten sposób można przy wczesnej diagnozie rozpocząć odpowiednią modyfikację zdefiniowanych czynników ryzyka.

Zarówno dla otępienia typu Alzheimera i otępienia poudarowego szereg mechanizmów progresji choroby jest wspólnych, a nakładanie się zespołów przesądza o niejednolitym mechanizmie rozwijających się zaburzeń. Wśród tych czynników można wymienić nadciśnienie tętnicze i zaburzenia lipidowe. Leczenie i właściwa kontrola wyżej wymienionych może opóźnić wystąpienie procesów otępiennych. Korzyści z takiego podejścia do problemu wydają się być znaczące.

Szacuje się, że początek choroby Alzheimera poprzedza na 22 lata jej pełnoobjawowy przebieg, a większość epizodów niedokrwienia OUN jest bezobjawowa. Autorzy posługując się analogią wskazują, że niewydolność serca w przeszłości dotyczyła osób, w wieku średnio 57 lat, a dzięki postępom kardiologii prewencyjnej i terapeutycznej rozpoznawana jest obecnie średnio w 75 roku życia. Wczesne leczenie czynników ryzyka zespołów otępiennych, przy wczesnym ich rozpoznaniu, może wydłużyć okres do początku otępienia o 5 lat i poprawić jakość życia, zwłaszcza osób w wieku podeszłym.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2008-11-12