Bisfenol A – czy szkodzi ludziom?

Iain A. Lang i wsp – Association of urinary bisphenol A concentration with medical disorders and laboratory abnormalities in adults LINK: JAMA 2008;300:1303
Bisfenol A (BPA) jest substancją egzogenną, składnikiem większości żywic epoksydowych używanych do powlekania wielu rodzajów pojemników na żywność i napoje. Jest to związek, o którym większość ludzi nigdy nie słyszała, pomimo faktu, iż jego roczna produkcja przekracza 2 miliony ton. Jest to jeden z najszerzej produkowanych związków chemicznych na świecie. Dostaje się do organizmu człowieka z jedzeniem, napojami, wodą pitną z rur plastikowych, produktami dentystycznymi, podczas wdychania kurzu, a nawet drogą przezskórną. Jest wykrywalny u ponad 90% osób stanowiących populację Stanów Zjednoczonych.

Istnieje coraz więcej danych świadczących o tym, że nie jest to substancja biologicznie obojętna. Istnieją doniesienia o działaniu estrogenopodobnym, pojawiają się obawy o hepatotoksyczność, upośledzenie czynności wysepek trzustkowych, powodowanie otyłości, chorób układu krążenia.

Autorzy przeprowadzili skomplikowaną analizę statystyczną danych z rejestru NHANES 2003-2004 (National Health and Nutrition Examination Survey). Przeanalizowano dane od 1455 osób dorosłych, u których dostępne były wyniki stężenia kreatyniny i BPA w moczu. Wyniki analizy regresji skorygowano dla wieku, płci, przynależności etnicznej, wykształcenia, palenia tytoniu, indeksu masy ciała, obwodu brzucha, i stężenia kreatyniny w moczu. W analizowanej grupie oceniono występowanie chorób przewlekłych, zaburzeń czynności wątroby, wysepek trzustkowych, cech zapalenia oraz nieprawidłowości w zakresie lipidogramu.

Stwierdzono, że wyższe stężenia BPA wiążą się z częstszym występowaniem chorób dotyczących układu krążenia (iloraz szans 1,39; 95% przedział ufności 1,18-1,63; p=0,001). Podobną zależność stwierdzono dla cukrzycy (iloraz szans 1,39; 95% przedział ufności 1,21-1,60; p<0,001), ale nie dla innych ocenianych chorób przewlekłych. Wyższe stężenia BPA korelowały również z przekroczonymi normami gamma-glutamylotransferazy i fosfatazy alkalicznej, co sugeruje toksyczność BPA dla wątroby.

Podsumowując, autorzy twierdzą, że w badanej populacji zwiększone stężenie BPA wiąże się ze zwiększoną chorobowością, zwłaszcza z powodu zaburzeń ze strony układu krążenia, cukrzycy i zaburzeń funkcji wątroby. Wskazane jest szybkie przeprowadzenie szeroko zakrojonych prospektywnych badań, oceniających m.in. różne drogi ekspozycji na BPA.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2008-09-17