Jaki model ochrony zdrowia? – porównanie USA i Kanady

Marcia Angell – Privatizing health care is not the answer: lessons from the United States LINK: CMAJ 2008;179:916 (dostępny pełen tekst)

W Kanadzie pojawiają się propozycje częściowej prywatyzacji służby zdrowia. Polemiczny artykuł na ten temat ukazał się na łamach Canadian Medical Association Journal. Autorka, była redaktor naczelna NEJM, przedstawia w nim swoją opinię na temat organizacji opieki zdrowotnej w Kanadzie i porównuje system kanadyjski z systemem amerykańskim, do którego podchodzi krytycznie.

Opisując sytuację w obu krajach na początku lat siedemdziesiątych autorka przyznaje, że wtedy oba systemy działały bardzo podobnie. Były one mieszane – częściowo publiczne, częściowo prywatne. W tym okresie jakość opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych była nieco wyższa niż w Kanadzie. Następnie, Kanada wprowadziła publiczny system opieki zdrowotnej, natomiast w USA nadal podchodzi się do opieki zdrowotnej bardziej jak do towaru i system pozostał mieszany, z dużym udziałem firm prywatnych.

W efekcie tych przemian, w ocenie autorki, obecnie jakość opieki zdrowotnej (wyrażana umieralnością noworodków, średnią długością życia, nadumieralnością osób z chorobami uleczalnymi oraz innymi obiektywnymi wskaźnikami) jest wyraźnie lepsza w Kanadzie. Koszty opieki zdrowotnej na obywatela w Kanadzie wynoszą przy tym jedynie połowę ponoszonych w USA (3326 US$ vs 6697 US$ rocznie).

Należy też pamiętać, że ponad 15% osób w USA nie posiada żadnego ubezpieczenia zdrowotnego. W jednym z ostatnich sondaży 37% Amerykanów podało, iż z powodów finansowych nie skorzystało z pomocy medycznej, w porównaniu z 12% Kanadyjczyków. Jedyną namiastką nieźle działającego systemu publicznego jest w USA system Medicare, obejmujący osoby powyżej 65 roku życia.

Autorka nie zgadza się z tezą, iż częściowa prywatyzacja opieki zdrowotnej w Kanadzie zmniejszyłaby kolejki do planowych świadczeń. Sprzęt i lekarze odeszliby w części do systemu prywatnego. Natomiast w publicznej części systemu byłoby mniej zasobów, zarówno materialnych, jak i ludzkich. Kolejki do świadczeń dla osób gorzej sytuowanych, często najbardziej potrzebujących, zwiększyłyby się znacząco.

Do prywatyzacji dążą prywatne firmy, często planujące ekspansję ze Stanów Zjednoczonych, jak i niektórzy lekarze, mogący wtedy pobierać dodatkowe opłaty za swoje świadczenia. Jednakże, jak wskazują wyniki sondaży, zarówno pacjenci, jak i większość lekarzy przeciwna jest prywatyzacji systemu opieki zdrowotnej w Kanadzie. W opinii autorki – na szczęście, gdyż obecnie Kanada ma jeden z lepszych systemów opieki zdrowotnej na świecie, choć wymaga on bezspornie doinwestowania.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2008-10-21