Posiłki o wysokiej gęstości energetycznej zwiększają ryzyko cukrzycy typu 2

J. Wang i wsp – Dietary energy density predicts the risk of incident type 2 diabetes LINK: Diabetes Care 2008;31:2120
Podobną ilość kalorii można przyjąć spożywając posiłek o większej gęstości kalorycznej, np. hamburgery, lub o mniejszej, np. produkty warzywno-zbożowe. Powstaje pytanie, czy dieta o wysokiej gęstości energetycznej zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Problem ten nie był dotychczas dokładnie przebadany, a w związku z powszechnymi nawykami żywieniowymi istotna jest ocena skutków zdrowotnych żywienia się gęstymi energetycznie posiłkami.

Powyższą problematykę podjęli autorzy pracy prezentowanej na łamach Diabetes Care. Oparli się o dane uzyskane w ramach prospektywnej obserwacji The European Prospective Investigation of Cancer (EPIC)-Norfolk Cohort Study, obejmującej prawie 22 tysiące osób w wieku 40-79 lat. W badaniu wyjściowym w latach 1993-1997 określono szereg parametrów zdrowotnych, a także przeprowadzono szczegółowy kwestionariusz żywieniowy. Na tej podstawie wyliczono ilość kilodżuli przypadających na gram pokarmów i płynów spożywanych w ciągu dnia. Niska gęstość energetyczna posiłków oznaczała w diecie większe ilości warzyw i owoców, mniejszą ilość spożywanego mięsa i tłuszczów oraz mniejszą ilość dosładzanych napojów. W trakcie następnych lat, tj. aż do 2004 roku, badacze ocenili zapadalność na cukrzycę typu 2.

W przeprowadzonej analizie wieloczynnikowej stwierdzono, że wzrost gęstości spożywanych posiłków zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Gdy porównano skrajne kwintyle gęstości posiłków tj. 3,55-7,97 kJ/gram z 1,02-2,43 kJ/g to ryzyko cukrzycy typu 2 dla wyższego kwintyla wzrastało o 60%. Uwzględnienie w modelu statystycznym całkowitej ilości kalorii nie wpływało na obserwowaną zależność.

Jednym z proponowanych mechanizmów wpływu gęstości energetycznej pożywienia na ryzyko cukrzycy typu 2 może być mniejsze hamowanie ośrodka sytości poprzez mniejsze rozdęcie żołądka mniejszą objętością posiłku. Ponadto posiłki gęste energetycznie są smaczniejsze i chętniej spożywane w większej ilości. Teorie te nie tłumaczą jednak obserwacji, iż związek gęstości energetycznej posiłków i ryzyka cukrzycy był niezależny od całkowitego spożycia kalorii – kwestia ta wymaga więc dalszych badań. Tym niemniej uzyskane dane uzupełniają wiedzę o zdrowym żywieniu i wskazują nowe kierunki profilaktyki cukrzycy typu 2.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2008-11-17