Stosowanie placebo w praktyce amerykańskich internistów i reumatologów

Jon C. Tilbert i wsp – Prescribing placebo treatments: results of national survey of US internists and rheumatologists LINK: BMJ 2008;337:1938 (dostępny pełen tekst)
W British Journal of Medicine opublikowano wyniki interesującego badania, którego autorzy pokusili się o ocenę częstości stosowania placebo przez internistów i reumatologów w USA.

Podawanie placebo było szczególnie częste w pierwszej połowie XX wieku, okresie poprzedzającym dynamiczny rozwój przemysłu farmaceutycznego. Rosnąca dostępność skutecznych metod leczenia większości chorób i upodmiotowienie pacjenta jako osoby współdecydującej o terapii sprawiły, że rola placebo zmalała, a sam fakt jego stosowania stał się przedmiotem debaty.

Autorzy z USA przeprowadzili przekrojowe badanie, do udziału w którym zaprosili 1200 praktykujących internistów i reumatologów. Źródłem danych na temat stosunku lekarzy do podawania placebo i sposobów komunikowania pacjentom decyzji o jego ewentualnym podaniu były kwestionariusze. Zgodę na udział w badaniu wyraziło 57% (679) respondentów. W badaniu wyróżniono pojęcia: placebo aktywne (substancja lecznicza traktowana przez lekarza jako placebo) oraz placebo nieaktywne (np. sól fizjologiczna, tabletki zawierające cukier).

Około połowa badanych lekarzy przyznała, że stosuje placebo w codziennej praktyce, 55% zastosowało przynajmniej raz w ciągu ostatniego roku. Niemal wszyscy uznali, że podawanie placebo jest etycznie dopuszczalne. Większość respondentów wskazała na leki przeciwbólowe dostępne bez recepty (41%) oraz witaminy (38%) jako środki o działaniu placebo, z których korzystają najczęściej. Częstość stosowania soli fizjologicznej (3%) i tabletek zawierających cukier (2%) była stosunkowo niewielka. Co ciekawe, wśród środków traktowanych jako placebo znalazły się antybiotyki (13%) i leki uspokajające (13%). W większości przypadków, lekarze anonsowali placebo pacjentom jako lek potencjalnie skuteczny, choć rzadko stosowany w danym wskazaniu klinicznym. Informowanie pacjenta o tym, że otrzymuje placebo, było rzadkością.

Podsumowując, stosowanie placebo jest powszechne wśród internistów i reumatologów z USA. Motywacje lekarzy do podawania placebo są różne, podobnie jak sposoby informowania pacjentów o tym, co otrzymują.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2008-10-23