CRP a miażdżyca – czy jest związek przyczynowo-skutkowy?

Heribert Schunkert i Nilesh J. Samani – Elevated C-Reactive Protein in Atherosclerosis — Chicken or Egg LINK: New Engl J Med 2008;359:1953
W New England Journal of Medicine ukazał się komentarz Schunkera i wsp., omawiający udział CRP (C-reactive protein; białko ostrej fazy) w patogenezie miażdżycy. Związek pomiędzy podwyższonymi stężeniami CRP a incydentami sercowo-naczyniowymi został wykazany przede wszystkim na podstawie badań epidemiologicznych. Należy jednak podkreślić, że dotychczasowe wyniki badań nie mogą jednoznacznie wskazywać na związek przyczynowo-skutkowy, a ponadto jednocześnie wiele czynników może modyfikować tę zależność.

W odniesieniu do innych czynników ryzyka związek przyczynowy wykazano poprzez interwencje zmniejszające natężenie czynnika ryzyka. Brak jest takich danych w odniesieniu do CRP.

Autorzy nawiązują do wyników pracy Zacho i wspp., oceniającej zależności pomiędzy podwyższonymi stężeniami CRP a miażdżycą, w oparciu o predyspozycje genetyczne do występowania niskich lub wysokich stężeń CRP. Do analizy włączono grupę ponad 50 000 osób wykazując, że zmienność genetyczna determinowała zmienność w stężeniach CRP w 64%.

Badacze potwierdzili związek pomiędzy stężeniem CRP a chorobami układu sercowo-naczyniowego, natomiast dane nie wykazały związku pomiędzy genetycznymi wariantami ekspresji CRP a ryzykiem wystąpienia incydentów niedokrwiennych.

Zdaniem autorów, wyniki badania wykazują, że CRP nie jest czynnikiem przyczynowym w rozwoju miażdżycy, stąd przypuszczalnie interwencja ukierunkowana na modyfikację CRP nie przyniesie spodziewanych korzyści. Nie można przy tym wykluczyć, że czynniki zwiększające stężenie CRP niezależnie od predyspozycji genetycznych, np. stan zapalny, odgrywają istotną rolę w rozwoju miażdżycy. W związku z tym, w opinii autorów komentarza pomimo przytoczonych danych nie potwierdzających związku przyczynowo-skutkowego, CRP jednak nadal może być traktowane jako marker ryzyka rozwoju miażdżycy.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-10-30