Zespół sercowo-nerkowy – definicja i klasyfikacja

Claudio Ronco i wsp – Cardiorenal Syndrome LINK: J Am Coll Cardiol 2008;52;1527
W Journal of the American College of Cardiology ukazał się artykuł poglądowy Ronco i wsp. poświęcony zespołowi sercowo-nerkowemu (ZSN).

U dużego odsetka chorych przyjmowanych do szpitali stwierdza się uszkodzenie funkcji serca lub nerek. Wyjściowe uszkodzenie jednego z tych narządów często prowadzi do niewydolności drugiego. Koncepcja ta stanowi podstawę postrzegania niewydolności serca i nerek jako ZSN.

Dotychczas terminologia ta stosowana była bez podawania jednolitej definicji. Dotyczyła głównie sytuacji, w której niewydolność serca przyczyniała się do nieprawidłowej funkcji nerek, przy założeniu, że w przypadku prawidłowej wydolności serca funkcja nerek byłaby prawidłowa.

Autorzy w swojej pracy przedstawili nowy podział ZSN na pięć podtypów, uwzględniających czas wystąpienia nieprawidłowości i naturę współwystępujących dysfunkcji serca i nerek. Koncepcja ta przedstawia ZSN jako zaburzenia patofizjologiczne serca i nerek, w którym ostra jak i przewlekła niewydolność jednego organu prowadzi do ostrej lub przewlekłej niewydolności drugiego. ZSN typu 1 odzwierciedla stan, w którym nagłe pogorszenie wydolności serca (wstrząs lub dekompensacja przewlekłej niewydolności serca) prowadzi do ostrego uszkodzenia nerek. Typ 2 ZSN to sytuacja, w której w trakcie przewlekłej niewydolności serca dochodzi do stopniowo postępującej choroby nerek. Natomiast w typie 3 pierwotnie dochodzi do nagłego uszkodzenia funkcji nerek (przykładowo w sytuacji ostrego niedokrwienia nerek czy też kłębkowego zapalenia nerek) w konsekwencji prowadząc do nagłej dysfunkcji serca (np. niewydolności serca, zaburzeń rytmu, niedokrwienia). W typie 4 przyczyną wyjściową jest przewlekle postępująca choroba nerek (np. przewlekłe kłębkowe zapalenia nerek) przyczyniająca się do dysfunkcji serca, przerostu mięśnia sercowego i/lub zwiększając ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Typ 5 dotyczy zaburzeń ogólnoustrojowych (przykładowo sepsy), prowadzących do wystąpienia dysfunkcji zarówno serca jak i nerek.

Wykorzystanie biomarkerów pozwoli na wcześniejsze rozpoznanie ZSN, a tym samym włączenie adekwatnej strategii postępowania w odpowiednim czasie. Uwzględnienie nowego podejścia w opiece nad pacjentem, umożliwi lekarzom zastosowanie leczenia i interwencji ukierunkowanej na zaburzenia patofizjologiczne. Większa świadomość i rozróżnienie odmienności poszczególnych podzespołów, niewątpliwie poprawi rokowanie w tym zespole.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2008-11-04