Infekcje oddechowe, szczepienia a choroby układu sercowo-naczyniowego

M. Madjid – Acute infections, vaccination and prevention of cardiovascular disease LINK: CMAJ 2008;179:749 (dostępny pełen tekst)
Autorzy komentarza redakcyjnego, opublikowanego na łamach Canadian Medical Association Journal, omawiają zależność pomiędzy zawałami mięśnia serca a infekcjami oddechowymi. Przytaczają szereg istotnych danych epidemiologicznych. Musher i wsp. wykazali wysoką, 7% częstość występowania zawałów mięśnia serca u pacjentów hospitalizowanych z powodu pneumokokowego zapalenia płuc. Jeżeli do zawału mięśnia serca doliczymy incydenty migotania przedsionków i pogorszenia niewydolności serca, to częstość powikłań sercowo-naczyniowych w pneumokokowym zapaleniu płuc rośnie do 20%.

Spodick i wsp. wykazali, że u 28% chorych hospitalizowanych z powodu zawału mięśnia serca, w okresie poprzedzających dwóch tygodni wystąpiła ostra infekcja dróg oddechowych. Zebrane dane pokazują również, że podczas epidemii grypy, wikłający infekcję zawał mięśnia sercowego był przyczyną dwukrotnie większej liczby zgonów niż rozwijające się na tle grypy zapalenie płuc.

Podłożem patofizjologicznym zależności jest powodowana przez zakażenie aktywacja procesów zapalnych, które nasilają procesy towarzyszące miażdżycy w ścianie naczyń, zwiększając liczbę znajdujących się tam limfocytów, makrofagów i komórek dendrytycznych. W wyniku infekcji aktywacji ulegają mechanizmy krzepnięcia, oksydacji, zwiększa się ilość katecholamin i zapotrzebowanie na tlen. Uszkodzeniu ulega funkcja śródbłonka.

W wielu badaniach klinicznych, w tym randomizowanych, wykazano, że szczepienie przeciw grypie zmniejsza ryzyko zawału mięśnia serca, nagłego zgonu, hospitalizacji z przyczyn kardiologicznych, konieczności rewaskularyzacji i udaru mózgu. W tym samym numerze czasopisma zamieszczono wyniki analizy szpitalnej bazy danych osób dotychczas bez objawów choroby sercowo-naczyniowej, powyżej 50 roku życia, z co najmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka. Pacjenci, których nie poddano szczepieniu przeciw pneumokokom przed przyjęciem do szpitala, byli częściej hospitalizowani z powodu zawału.

Autor komentarza proponuje zatem, aby w ramach profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych w pełni wykorzystać dotychczasowe zalecenia dotyczące szczepienia przeciw pneumokokom i grypie, bowiem w chwili obecnej, w wielu krajach, pomimo istniejących wskazań szczepienia te nie są stosowane.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2008-10-07