O rozsądnym stosowaniu antybiotyków – czy oznaczanie prokalcytoniny może być pomocne?

David N. Schwartz – Procalcitonin-Guided Antibiotic Use vs a Standard Approach for Acute Respiratory Tract Infections in Primary Care LINK: Arch Intern Med 2008;168:2007
W ciekawym komentarzu na łamach Archives of Internal Medicine poruszono kwestię leczenia infekcji dróg oddechowych. W leczeniu tego typu schorzeń nadużywane są antybiotyki, a lekarz, który podejmuje decyzje o ich wprowadzeniu podlega wielu naciskom. Z jednej strony mamy do czynienia z oczekiwaniem pacjentów na szybką poprawę i skuteczną terapię, a także obawę przed rozwijającą się, a nawet zagrażającą życiu infekcją bakteryjną, z drugiej z faktem, że większość infekcji dróg oddechowych wywołana jest przez wirusy i cechuje je samoograniczający przebieg.

Dostępność testu diagnostycznego, na podstawie, którego można łatwo rozróżnić infekcję bakteryjną od niebakteryjnej jest wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Stosowanie oznaczenia CRP, czy też OB nie spełnia pokładanych nadziei. Lukę tę może wypełnić prokalcytonina, oznaczana w surowicy krwi, której stężenie szybko i znacząco rośnie w przypadku infekcji bakteryjnej. Wstępne analizy z badań przeprowadzonych w warunkach szpitalnych wskazują, że zastosowanie tego testu pozwala na racjonalizację antybiotykoterapii bez pogorszenia rokowania u chorych leczonych powodu ciężkich infekcji: sepsy, zaostrzeń POCHP, czy też infekcji dolnych dróg oddechowych.

Na łamach tego numeru opublikowano badanie oceniające przydatność oznaczeń prokalcytoniny w diagnostyce infekcji dróg oddechowych w warunkach opieki ambulatoryjnej. Badanie przeprowadzono w Szwajcarii u 458 pacjentów, którzy zgłosili się po poradę z powodu objawów infekcji dróg oddechowych (od przeziębienia po zapalenia płuc) i którzy w opinii lekarza kwalifikowali się do leczenia antybiotykami. Niski poziom prokalcytoniny był testem wykluczającym infekcję bakteryjną – rezygnowano wówczas z prowadzonej antybiotykoterapii. Zastosowanie tego testu wiązało się z rzadszym stosowaniem antybiotyków (ogółem 27% vs 97% w grupie kontrolnej, w przypadku zapalenia płuc 58% vs 100%), bez klinicznych konsekwencji w postaci przedłużającej się infekcji lub jej wczesnego nawrotu.

Autor komentarza podkreśla słuszność strategii postępowania opartej na pomiarach prokalcytoniny, ale przed jej rutynowym wprowadzeniem wskazane są dalsze badania kliniczne.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2008-10-13