Metaboliczne dziedzictwo w badaniu UKPDS

J.Chalmers i M.E. Cooper – UKPDS and the legacy effect LINK: N Engl J Med 2008;359:1618
Na łamach New England Journal of Medicine opublikowano komentarz redakcyjny do wyników przedłużonej obserwacji pacjentów badania UKPDS. Całkowity okres obserwacji obejmuje 17 lat, z czego pierwsze pięć to randomizowana próba z udziałem 5000 pacjentów ze świeżo wykrytą cukrzycą typu 2, otrzymujących konwencjonalną lub intensywną terapię hipoglikemizującą: pochodnymi sulfonylomocznika, insuliną lub, u osób otyłych, metforminą. Pozostałe lata, to przedłużona obserwacja po zakończeniu właściwego badania, która potwierdziła korzyści płynące z wczesnego intensywnego leczenia hipoglikemizującego w zakresie prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego pomimo, że początkowe różnice, pomiędzy grupą intensywną i konwencjonalną, w wyrównaniu metabolicznym zniknęły.

W grupie leczonej wyjściowo pochodnymi sulfonylomocznika zmniejszyła się po 17 latach całkowita liczba powikłań zależnych od cukrzycy, powikłań o charakterze mikroangiopatii, zgonów z powodu cukrzycy, zawałów mięśnia sercowego i zgonów z jakiejkolwiek przyczyny (o odpowiednio 9%, 24%, 17%, 15% i 13%). W przypadku metforminy zmniejszyła się liczba wszystkich powikłań zależnych od cukrzycy, zawałów mięśnia sercowego, zgonów z jakiejkolwiek przyczyny (o 21%, 33% i 27%), nie obserwowano natomiast istotnego zmniejszenia liczby powikłań o charakterze mikroangiopatii.

Korzystne rokowniczo efekty lepszej wyjściowej kontroli (w okresie randomizowanym) widoczne były dopiero po wielu latach a uzyskanie lepszej kontroli metabolicznej w późniejszym okresie w grupie konwencjonalnej nie zacierało tych różnic. Autorzy określają to zjawisko jako „dziedzictwo” złej kontroli glikemii (legacy) i tłumaczą trwałymi i wczesnymi zmianami w przebiegu cukrzycy, związanymi z powstawaniem zaawansowanych końcowych produktów glikacji białek, do których dochodzi, między innymi, w ścianach naczyń. Ich szkodliwe następstwa widoczne są przez lata. Inne wytłumaczenie to fakt zmniejszonego ryzyka rozwoju nefropatii, a więc powikłania obarczonego ryzykiem przyspieszonego rozwoju miażdżycy.

W odróżnieniu od cukrzycy, w terapii nadciśnienia tętniczego nie zaobserwowano podobnej zależności. Porównywalna kontrola ciśnienia szybko wyrównała ryzyko w grupie wcześniej leczonej skutecznie i grupie źle kontrolowanej.

Jednym z ważnych wniosków z badania UKPDS jest konieczność prowadzenia długotrwałej właściwej kontroli metabolicznej, której korzystne efekty, w postaci prewencji powikłań makronaczyniowych, ujawniają się dopiero po wielu latach.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-10-09

Dodaj komentarz