Częstość i czynniki ryzyka hospitalizacji spowodowanych możliwymi do uniknięcia powikłaniami farmakoterapii

Anne J. Leendertse i wsp – Frequency of and risk factors for preventable medication-related hospital admissions in the Netherlands LINK: Arch Intern Med 2008;168:1890
W Archives of Internal Medicine opublikowano wyniki dobrze zaprojektowanego badania, poświęconego częstości i czynnikom ryzyka hospitalizacji spowodowanych możliwymi do uniknięcia działaniami niepożądanymi leków.

Powyższy problem nie jest nowy i był tematem szeregu badań, których wyniki podsumowano w postaci 2 meta-analiz. Niemniej, większość dotychczasowych prac cechowały ułomności metodyczne, toteż omawiane badanie holenderskich autorów jest jednym z nielicznych, które spełniają rygorystyczne kryteria jakościowe.

W prospektywnej, wieloośrodkowej pracy, Leendertse i wsp. przeanalizowali wszystkie nieplanowe przyjęcia, do jakich doszło w 21 ośrodkach leczniczych w ciągu 40 dni. Następnie wyodrębnili te, których przyczyną były powikłania farmakoterapii. W kolejnym etapie oceniali odsetek tych powikłań, których można było uniknąć. W osobnym badaniu typu case-control, w którym grupą kontrolną byli pacjenci przyjmowani planowo na zabiegi chirurgiczne, definiowali czynniki ryzyka hospitalizacji związanych z powikłaniami lekowymi.

Wstępną analizą objęli łącznie około 13000 nieplanowych hospitalizacji. 714 (5.6%) z nich miało związek z farmakoterapią. Niemal połowie tych hospitalizacji (n = 332) można było zapobiec. Z badania case-control wynikało, że czynnikami ryzyka hospitalizacji z powodu możliwych do uniknięcia powikłań farmakoterapii były: ograniczenie zdolności poznawczych (iloraz szans, 11.9), występowanie co najmniej 4 chorób u tego samego pacjenta (8.1), niesamodzielność życiowa (3.0), upośledzenie czynności nerek (2.6), niestosowanie się do zaleceń dotyczących leczenia (2.3) oraz polipragmazja (2.7).

Podsumowując, połowa przyjęć szpitalnych związanych z działaniami niepożądanymi leków jest związana z czynnikami poddającymi się potencjalnie modyfikacji.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2008-09-22