Hipoglikemia – nieuchronna zapłata za dobrą kontrolę glikemii?

L.C. Perlmuter i wsp – Glycemic Control and Hypoglycemia LINK: Diabetes Care 2008;31:2072
W komentarzu redakcyjnym na łamach Diabetes Care omówiono główne konsekwencje hipoglikemii, definiowanej w większości opracowań jako wartości poniżej 60 mg%. Natężenie tego zjawiska jest dość duże. Bezobjawowe okresy hipoglikemii mogą stanowić około 10% całej doby, a wśród chorych na cukrzycę typu 1 i typu 2, leczonych insuliną odnotowuje się średnio odpowiednio 46 i 16 epizodów objawowej hipoglikemii/rok.

Ryzyko rośnie wraz z czasem stosowania insulinoterapii oraz ilością epizodów hipoglikemii w wywiadzie. Nocna hipoglikemia odpowiedzialna jest za zespół nagłego zgonu „w łóżku”, przyczyniając się do 6% zgonów u chorych na cukrzycę typu 1 poniżej 40 roku życia.

Znane elementy patogenezy hipoglikemii uzupełniono aktualnymi odkryciami. Wykazano, że intensywny wysiłek fizyczny zwiększa ryzyko hipoglikemii aż do 17 godzin, przy czym odpowiedź kontrregulacyjna na hipoglikemię jest o 50% po wysiłku mniejsza. Wykazano, że w okresie hiperglikemii, który następuje po hipoglikemii dochodzi do nadmiernej produkcji w OUN wolnych rodników z następowym uszkodzeniem i śmiercią komórek mózgowych. U dorosłych dotychczas jednak nie wykazano, by hipoglikemie powodowały długotrwałe upośledzenie funkcji poznawczych. Wyniki badań u dzieci wskazują natomiast na niekorzystny wpływ hipoglikemii na zdolności uczenia się, funkcje kory wzrokowej (hipoglikemie u noworodków), pamięć, koncentrację. Zdolności psychomotoryczne oceniane w wieku 5 lat były istotnie niższe u dzieci z ciężkimi epizodami hipoglikemii w przeszłości.

Inne ważne konsekwencje hipoglikemii to ostre uszkodzenie śródbłonka, zaburzenia repolaryzacji komórek mięśnia serca, co skutkuje nasileniem zmian niedokrwiennych w sercu, mózgu oraz zjawiskami proarytmicznymi. Powtarzające się epizody niskich stężeń glukozy powodują wzrost lęku, obniżenie nastroju i ostatecznie zaburzenia depresyjne. W konkluzji autor komentarza podkreśla jednak, że w całkowitym rozrachunku, konsekwencje związane z hipoglikemią są mniejsze niż zagrożenie powodowane przez długotrwałą hiperglikemię.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2008-10-10