10 lat po zakończeniu badania UKPDS – wczesna ścisła kontrola glikemii poprawia rokowanie

R.R. Holman i wsp – 10-Year follow-up of intensive glucose control in type 2 diabetes LINK: Published at www.nejm.org September 10, 2008 (10.1056/NEJMoa0806470)
Na łamach New England Journal of Medicine ukazało się ważne badanie, będące kontynuacją UKPDS.

Chorzy w badaniu UKPDS ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2 byli randomizowani do zwykłej kontroli metabolicznej, opartej głównie na diecie, oraz do dwóch grup intensywnej kontroli, jednej opartej o leczenie pochodnymi sulfonylomocznika i ewentualnie insuliną oraz drugiej, polegającej na stosowaniu metforminy u osób otyłych. Po zakończeniu badania chorzy weszli w dalszy dziesięcioletni okres obserwacji. W tym czasie zanikły różnice miedzy grupami w osiągniętej kontroli metabolicznej, tj. różnice w poziomach HbA1. Wstępne rezultaty wskazywały na korzyści płynące z intensywnej terapii hipoglikemizującej dotyczące wybranych lub liczonych razem powikłań naczyniowych.

Ważniejszy rezultat został potwierdzony przez wieloletni okres obserwacji po zakończeniu badania. Osiągnięte wstępne korzyści płynące ze ścisłej kontroli metabolicznej nie tylko przetrwały ale i pogłębiły się, osiągając znamienność statystyczną (pomimo późniejszego podobnego wyrównania metabolicznego w grupach konwencjonalnej i intensywnej terapii hipoglikemizującej). W ten właśnie sposób po około 18 letnim okresie całkowitej obserwacji stwierdzono istotną statystycznie dla grupy pochodnej sulfonylomocznika/insuliny redukcję ryzyka względnego w zakresie 9% dla jakiegokolwiek powikłania zależnego od cukrzycy, 24% dla powikłań o charakterze mikroangiopatii, 17% dla zgonu zależnego od cukrzycy, 15% dla zawału mięśnia serca i 13% dla zgonu z jakiejkolwiek przyczyny. Metformina z kolei wykazała większe korzyści w redukcji powikłań o charakterze makroangiopatii niż mikroangiopatii (bez istotnego statystycznie wpływu na powikłania mikroangiopatyczne). Lek ten zmniejszał istotnie ryzyko jakiegokolwiek powikłania zależnego od cukrzycy o 21%, zgonu zależnego od cukrzycy o 30%, zawału mięśnia serca o 33% i jakiegokolwiek zgonu o 27%.

Według autorów wczesne uzyskanie korzyści metabolicznych w leczeniu cukrzycy nie pozostaje bez wpływu na powikłania przez szereg następnych lat. W tym właśnie sensie można mówić o „pamięci metabolicznej”. Korzyści wnikające z kontroli hiperglikemii wpływają na zmniejszenie powikłań o charakterze makronagiopatii, co jest jednym z ważniejszych zagadnień dyskutowanych w ostatnich latach.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-08-10