Czy stosować statyny w schyłkowej niewydolności nerek i niewydolności serca?

U Laufs, F Custodis i M Bohm – Who does not need a statin: too late in end-stage renal disease or heart failure? LINK: Heart 2008;94:1138
W Heart ukazał się artykuł poglądowy Laufsa i wsp. poświęcony roli statyn w leczeniu pacjentów z niewydolnością serca (NS). W przeszłości przeprowadzono wiele dużych, randomizowanych badań z tą grupą leków, dokumentując korzystny ich wpływ na przeżywalność, zarówno w prewencji wtórnej jak i pierwotnej. Spośród subpopulacji odnoszących największe korzyści ze stosowania statyn należy wskazać na pacjentów z cukrzycą i zagrożonych zawałem serca, dla których redukcja 5-letniego ryzyka zachorowalności na incydenty wieńcowe, rewaskularyzacji oraz udarów mózgu wynosiła 20%, w przeliczeniu na zmniejszenie stężenia lipoprotein niskiej gęstości (LDL) o 1 mmol/l.

Zdaniem Laufsa i wsp. wyniki dwóch opublikowanych ostatnio badań: CORONA (The Controlled Rosuvastatin Multinational Trial In Heart Failure) i 4D (Die Deutsche Diabetes Dialyse) poddają w wątpliwość korzyści kliniczne statyn w określonych podgrupach chorych – z zaawansowaną niewydolnością serca (NS) i chorych na cukrzycę ze schyłkową niewydolnością nerek.

Korzystny wpływ tej klasy leków na rokowanie wynika przede wszystkim z hamowania progresji choroby wieńcowej. W sytuacji kiedy choroba wieńcowa nie jest czynnikiem istotnie modyfikującym przyczynę zgonu statyny nie poprawiają przeżywalności. W opinii autorów, u chorych z nieodwracalnym uszkodzeniem narządów wewnętrznych, przykładowo z końcowym stadium niewydolności nerek czy też w NS w przebiegu choroby niedokrwiennej u osób w podeszłym wieku, zmiany są zbyt zaawansowane, aby leczenie statynami przyniosło korzyści. Wynika stąd, że w celu uzyskania korzystnego efektu wskazane byłoby włączanie tych leków w jak najwcześniejszym okresie.

Należy oczywiście podkreślić, że w określonych sytuacjach klinicznych, jak przykładowo ostry zespół wieńcowy, niedokrwienny udar mózgu, odstawienie statyn może być niebezpieczne, a efekt odstawienia tych leków u pacjentów z NS o etiologii niedokrwiennej lub w zaawansowanej niewydolności nerek jest nieznany.

Zdaniem autorów opracowania, wcześniej rozpoczęte stosowanie statyn powinno być kontynuowane, wątpliwości dotyczą natomiast wdrażania tego leczenia w wymienionych grupach chorych.

Opracowane na podstawie: Heart / 2008-09-22