Tylko dowody naukowe czy też preferencje pacjenta – czym się kierować przy tworzeniu standardów postępowania w medycynie?

Murray Krahn i Gary Naglie – The next step in guideline development. Incorporating patient preferences LINK: JAMA 2008;300:436
Narasta pewien kryzys zaufania do medycyny opartej wyłącznie na dowodach naukowych. Towarzyszy mu powrót do idei „patient-centered medicine”, w której wola pacjenta jest co najmniej równie ważna jak dane badawcze. O konieczności uwzględniania preferencji chorych przy opracowywaniu standardów postępowania w medycynie piszą Krahn i Naglie, których artykuł opublikowano w Journal of American Medical Association.

Konflikt pomiędzy oficjalnymi zaleceniami a niechęcią do ich przestrzegania przez pacjentów jest łatwo dostrzegalny. Protheroe i wsp. zwrócili uwagę na znaczącą rozbieżność pomiędzy standardami postępowania w migotaniu przedsionków (stosowanie warfaryny) a oczekiwaniami ze strony pacjentów. Z kolei, Chong i wsp. przeanalizowali 51 zaleceń dotyczących postępowania w różnych stanach zdrowotnych i stwierdzili, że jedynie w 6% z nich brano pod uwagę opinię chorych.

Wydaje się, że połączenie bezdusznej obiektywności medycyny opartej na dowodach naukowych ze z definicji subiektywną medycyną ukierunkowaną na pacjenta jest możliwe. Warto rozpocząć od zmiany podejścia do analiz technologii medycznych. W tych narzędziach, obok standardowych parametrów zdrowotnych i ekonomicznych, powinno znaleźć się miejsce na zmienne definiujące odczucia pacjentów. Potrzebny jest również podział dotychczasowych i nowych zaleceń na te, których implementacja jedynie w niewielkim stopniu zależy od decyzji pacjenta (np. antybiotykoterapia w zewnątrzszpitalnym zapaleniu płuc) i te, w których np. wysoki koszt leczenia lub niepewność jego efektów powinny zachęcać do dyskusji z chorym i wspólnego wyboru najlepszej opcji.

W końcu, warto uświadomić sobie fakt, że przy tworzeniu zaleceń głos pacjentów powinien być równie ważny jak głos profesjonalistów. Po co tworzyć standardy, które będą później sabotowane przez ich odbiorców?

Opracowane na podstawie: JAMA / 2008-07-23