Przebyty udar mózgu wiąże się z takim samym ryzykiem sercowo-naczyniowym co choroba wieńcowa

Pierre Amarenco i Philippe Gabriel Steg – Stroke is a coronary heart disease risk equivalent: implications for future clinical trials in secondary stroke prevention LINK: Eur Heart J 2008;29:1605
Na łamach European Herat Journal ukazała się ciekawa opinia dotycząca podobieństw w zakresie ryzyka sercowo-naczyniowego pacjentów po udarze mózgu i pacjentów z chorobą wieńcową.

Jakkolwiek czynniki ryzyka obu chorób i ich etiologia są zbliżone, to nie zawsze postrzega się podobnie ryzyko z nimi związane. A przecież istotna klinicznie miażdżyca często dotyczy więcej niż jednego łożyska naczyniowego. Z danych rejestru REACH wynika na przykład, że u 40% pacjentów po udarze mózgu stwierdzano ponadto chorobę wieńcową lub miażdżycę tętnic obwodowych.

Pacjenci po udarze mózgu narażeni są na znaczne ryzyko kolejnych zdarzeń, takich jak następny udar, zawał serca lub zgon sercowo-naczyniowy. Z danych autopsyjnych pochodzących z badania Multiple Atherosclerosis Site in Stroke wynika, że u 75% pacjentów zmarłych w wyniku udaru stwierdzono równolegle znaczące blaszki miażdżycowe w tętnicach wieńcowych (u 80% po udarze niedokrwiennym i 68% po krwotocznym).

Ostatnio opublikowane dane, pochodzące z rejestrów i metaanaliz wskazują, że rzeczywiście ryzyko sercowo naczyniowe pacjentów po udarze jest wysokie – ryzyko zawału wynosi na przykład 2% rocznie. Powstaje pytanie, jak zredukować to ryzyko. W tej materii jest zaskakująco mało bezpośrednich danych. W większości badań głównym punktem końcowym jest bowiem to, co najczęstsze, czyli kolejny udar. Pomijają one często ocenę pod kątem choroby wieńcowej.

Jak wynika z badań ESPRIT i ESPS-2, należy unikać takich uproszczeń. Kombinacja aspiryny i dipirydamolu stosowana w tych próbach klinicznych w prewencji wtórnej udaru była wprawdzie skuteczna, zmniejszając o 23% ryzyko udaru, to jednak nie wykazano, by leczenie to wpływało na długoterminowe ryzyko rozwoju choroby wieńcowej. Spadek ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów po udarze mózgu udokumentowano najlepiej dla leczenia hipotensyjnego (np. PROGRESS) i statynami (np. SPARCL).

Planując kolejne badania kliniczne poświęcone metodom prewencji wtórnej po udarze mózgu należy zakładać długi czas obserwacji, pozwalający na szerszą ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego, oraz koncentrować się nie tylko na kolejnym udarze, ale również na częstości występowania innych poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2008-07-01