Depresja w ciąży i w okresie poporodowym

T. Pearlstein – Perinatal depression: treatment options and dilemmas LINK: J Psychiatry Neurosci 2008;33:302 (dostępny pełen tekst)
Teri Pearlstein w artykule przeglądowym przedstawia trudności leczenia kobiet z depresją w okresie ciąży i poporodowym.

Depresja w ciąży występuje z częstością od 6,5% do 12,9%, przy czym duża depresja z częstością 1,0% – 5,6%. W okresie poporodowym (do pierwszych sześciu miesięcy po porodzie) chorobowość z powodu dużej depresji szacuje się na 1,0% do 5,7%. Depresja w ciąży wpływa niekorzystnie nie tylko na zdrowie matki, ale również na zdrowie płodu i na rozwój psychoemocjonalny dziecka. Depresja zwiększa ryzyko niskiej urodzeniowej masy ciała, porodu przedwczesnego oraz negatywnie wpływa na rozwój zdolności poznawczych dziecka i ekspresję jego emocji w późniejszym wieku, zakłócając relacje matka-dziecko w okresie poporodowym.

Z drugiej strony szereg leków stosowanych w farmakologicznym leczeniu depresji niekorzystnie oddziałuje na płód i ciążę zwłaszcza, gdy stosowane są w jej pierwszym trymestrze.  Ryzyko działania teratogennego nowych leków przeciwdepresyjnych w okresie ciąży nie jest duże, ale należy je uwzględnić w całościowej analizie ryzyka. Rejestr prowadzony w Danii wskazuje na częstość występowania wad wrodzonych w populacji ogólnej sięgającą 3,4%. Stosowanie inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny zwiększa ją do 4,9% ( tj. 1,34 wzrost ryzyka względnego). Leki stosowane w 3 trymestrze ciąży zwiększają istotnie ryzyko nadciśnienia płucnego i wiążą się z zespołami odstawienia tych leków u nowo narodzonych dzieci, w postaci drżeń, niepokoju, drażliwości, zaburzeń odruchu ssania, zaburzeń oddychania. Wiele leków przeciwdepresyjnych tylko w niewielkim stężeniu pojawia się we krwi karmionego piersią dziecka. Za możliwe do stosowania w przypadku karmienia piersią uznano sertralinę, paroksetynę i nortryptylinę. Bezpieczną formą leczenia depresji jest psychoterapia, jednak nie zapewnia 100% skuteczności i wymaga większego zaangażowania czasowego i organizacyjnego ze strony ciężarnej lub karmiącej matki.

Konieczne dalsze systematyczne badania dotyczące możliwości bezpiecznej terapii depresji oraz wpływu depresji w okresie ciąży i po porodzie na rozwój dziecka.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / 2008-07-24