Osteoporoza- czas na zmianę podejścia

Mark S. Cooper – Our approach to osteoporosis screening and treatment needs to change LINK: CMAJ 2008;178:1683 (dostępny pełen tekst)
W komentarzu redakcyjnym opublikowanym na łamach Canadian Medical Association Journal autor przepowiada rewolucję w sposobie postrzegania i leczenia osteoporozy, odnosząc się w głównej mierze do pracy Bergera i wsp., opublikowanej w tym samym numerze pisma.

Tradycyjny sposób podejścia do osteoporozy jest następujący: menopauza zapoczątkowuje osteoporozę, postępuje demineralizacja kości, ocenia się gęstość kości, wyrażając ją najczęściej za pomocą wskaźnika T, wskaźnik T poniżej -2,5 wyróżnia pacjentki o wysokim ryzyku złamań. Te pacjentki mają wskazania do rozpoczęcia leczenia. Leczenie monitoruje się również za pomocą densytometrii.

W artykule Bergera i wsp. ten sposób postępowania podlega weryfikacji. Z innych badań wiadomo, że ubytek masy kostnej rozpoczyna się już przed menopauzą i, choć w mniejszym stopniu, dotyczy także mężczyzn, a zależy również od innych niż estrogeny hormonów. Doskonale wiadomo także, że densytometria nie oddaje w pełni znaczenia klinicznego osteoporozy.

Badania Bergera i wsp. w pełni to potwierdzają. Publikowane dane pochodzą z Canadian Multicentre Osteoporosis Study, oceniającego osteoporozę w dużej kohorcie mężczyzn i kobiet pochodzących z Kanady. Potwierdzono w nim, że osteoporoza zaczyna się jeszcze przed menopauzą, a kolejny okres przyspieszonej utraty gęstości kości ma miejsce po 70 roku życia, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Jakkolwiek zmniejszenie gęstości kości ma znaczenie kliniczne, autorzy uważają, że jest to tylko jeden z czynników ryzyka złamań. Wątpliwe jest również to, czy warto oceniać gęstość kości u pacjentów już leczonych z powodu osteoporozy, gdyż korzyści terapeutyczne wykraczają dalece poza to, co można ocenić w badaniu densytometrycznym, a brak poprawy wyników densytometrii nie może być traktowany jako brak skuteczności terapii. Oparcie decyzji terapeutycznych na wskaźniku T jest również dyskusyjne.

Coraz częściej proponuje się wykorzystanie w tym celu algorytmu FRAX, zalecanego przez Światową Organizację Zdrowia. Jest to jednak ciągle kwestia przyszłości. Na razie niedoskonały wskaźnik T będzie jeszcze przez pewien czas stosowany. Ważną implikacją pracy jest to, że u chorych ze wskaźnikiem T sporo powyżej -2,5, kolejne badanie densytometryczne można bezpiecznie zaplanować dopiero po 5 latach.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2008-06-17