Typ osobowości a skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego

R. M. Bagby i wsp – Personality and differential treatment response in major depression: a randomized controlled trial LINK: Can J Psychiatry 2008;53:361 (pełen tekst)
Doświadczenie pokazuje, że nawet udowodnione formy terapii depresji charakteryzują się zróżnicowaną odpowiedzią w zależności od pacjenta. Podłożem odmiennej odpowiedzi na leczenie mogą być uwarunkowania osobnicze, w tym typ osobowości.

Powyższe przesłanki stały się podstawą zaprezentowanej na łamach Canadian Journal of Psychiatry analizy skuteczności rodzaju leczenia przeciwdepresyjnego w zależności od charakterystyki osobowości. W pracy porównano farmakologiczną terapię przeciwdepresyjną z terapią behawioralno-poznawczą, w grupie pacjentów z depresją prowadzonych w ramach dwóch badań klinicznych A i B w Centrum Uzależnień i Zdrowia Psychicznego w Toronto. Objęły one łącznie grupę 275 badanych w wieku średnio 49 lat.

Nasilenie depresji i skuteczność leczenia oceniano na podstawie Skali Depresji Hamiltona. Osobowość określono posługując się „Modelem Wielkiej Piątki.” Wymiary osobowości przedstawiono w pięciu domenach: ekstrawersji, ugodowości, sumienności, neurotyzmu, otwartości na doświadczenia. Uwzględnione w modelu domeny mają charakter uniwersalny i warunkowane są biologicznie. W każdej z domen wyróżnia się po kilka cech o dwubiegunowej charakterystyce, np. w domenie neurotycznej impulsywność z dwoma skrajnymi biegunami: porywczy i opanowany.

W analizie zebranych danych stwierdzono, że tylko wysoka punktacja w domenie otwartości wiązała się z lepszymi efektami terapii przeciwdepresyjnej, zwłaszcza w zakresie takich cech tej domeny jak: zdolność do fantazji, wartościowania oraz zdolności artystyczne. Wysoka punktacja w domenie neurotyczności kojarzyła się z lepszymi wskaźnikami skuteczności terapii farmakologicznej w porównaniu z terapią behawioralno-poznawczą.

W dyskusji podkreślono, że uwarunkowania genetyczne neurotyczności mogą przeważać nad możliwością kształtowania form poznawczych. Autorzy wskazują, że cechy osobowości powinny być uwzględnione przy wyborze określonych rodzajów terapii przeciwdepresyjnej.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / 2008-06-11