Nowe technologie w leczeniu przewlekłej niewydolności serca

S. Westaby – Advanced heart failure—an “off -the-shelf” solution? LINK: Lancet 2008;371:1898
Niewydolność serca to narastający problem epidemiologiczny. W stadium zaawansowanym leczenie może często polegać jedynie na transplantacji serca. W praktyce tylko część oczekujących na przeszczep serca zostanie zoperowanych. Wynika to z ograniczonej liczby dawców. Należy także pamiętać, że 20% chorych poddanych transplantacji serca umiera w ciągu pierwszego roku, a 10% wskutek immunosupresji w ciągu 5 lat zapada na chorobę nowotworową (dane z Wielkiej Brytanii).

Czy istnieje obecnie jakaś inna alternatywa dla tego typu postępowania? Zagadnienie to przedstawiono w komentarzu opublikowanym na łamach The Lancet. Pożądanym rozwiązaniem byłoby stworzenie wszczepialnego sztucznego serca. Jego opracowanie napotyka na szereg problemów technicznych, osiągnięty postęp doprowadził jednak do skonstruowania urządzeń mechanicznie wspomagających pracę lewej komory (left-ventricular assist devices, LVAD), które odciążają pracę niewydolnego serca i zwiększają rzut minutowy. Początkowo stanowiły one pomost do transplantacji mięśnia serca, jednak obecnie, u niektórych chorych mogą stanowić alternatywę dla przeszczepu.

Żywotność LVAD stale się wydłuża, a liczba powikłań zmniejsza. Dostępne dane kliniczne dla części z nich (Jarvik Flowmeter, the HeartMate II, Berlin Incor) wskazują na ponad 4-letnie okresy funkcjonowania (jeden z pacjentów przeżył 7,5 roku z tym urządzeniem). Efekty kliniczne ich działania są lepsze od efektów innych form terapii schyłkowych postaci niewydolności serca. Wszczepione LVAD może poprawić funkcję niewydolnej lewej komory na tyle, że później istnieje możliwość usunięcia tego urządzenia. Niektóre przeciwwskazania istotne dla przeszczepu jak: nadciśnienie płucne, zaawansowany wiek, niewydolność nerek, nie obowiązują przy implantacji tych urządzeń. Korzyści kliniczne płynące z LVAD są podobne w starszych i młodszych grupach wiekowych. Koszt całkowity leczenia chorych z tego rodzaju urządzeniem w okresie rocznym wynosi 20 000 funtów brytyjskich i jest zbliżony do kosztów hemodializy.

Powyższe dane skłaniają część badaczy do rozważenia w niektórych grupach chorych wszczepiania urządzeń mechanicznie wspomagających pracę lewej komory, jako alternatywy dla innych form leczenia, w tym przeszczepu serca. Wskazane jest gromadzenie dalszych dowodów klinicznych w tym zakresie, tym bardziej, że możliwości transplantologii ogranicza niewielka liczba dawców.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2008-06-07