Leczenie dietetyczne otyłości: król jest nagi?

Allyn L. Mark – Dietary therapy for obesity: an emperor with no clothes LINK: Hypertension 2008;51:1426

Na łamach Hypertension ukazała się interesująca, choć nieco kontrowersyjna praca przeglądowa, poświęcona kłopotom związanym z leczeniem otyłości.

Autor pracy jest zdania, że nasze myślenie na temat problemu otyłości zdominowały dwa stereotypy. Pierwszy z nich dotyczy przekonania, że obserwowana obecnie epidemia otyłości jest spowodowana niemal wyłącznie przez czynniki środowiskowe i psychospołeczne. Neguje się przy tym wpływ czynników genetycznych i biologicznych. Drugim popularnym stereotypem jest przekonanie, iż z otyłością należy walczyć głównie poprzez interwencje dietetyczne i behawioralne.

Autor próbuje choć w części obalić te, błędne jego zdaniem, przekonania. Przytaczając dane z neurobiologii i genetyki, autor dowodzi, że najczęstszy typ otyłości jest po prostu jeszcze jedną chorobą o złożonej, wieloczynnikowej patogenezie, podobnie jak pierwotne nadciśnienie tętnicze czy miażdżyca. Środowisko oczywiście odgrywa istotną rolę, jednak to czynniki genetyczne determinują, czy w odpowiedzi na toksyczność środowiska rozwiną się mechanizmy promujące otyłość, czy też nie.

Autor przytacza dane eksperymentalne wskazujące na istnienie zmiennej „oporności na otyłość,” przy identycznych warunkach zewnętrznych, podkreślając rolę leptyny i genetycznie uwarunkowanych mechanizmów regulacji ośrodków sytości i głodu. W sposób pośredni dowodzi tezę o małym wpływie czynników behawioralnych, wykazując niską skuteczność terapii dietetycznej. Przytacza wyniki badań wskazujące, że około dwie trzecie pacjentów, którym udaje się schudnąć podczas stosowania diety, powraca do poprzedniej wagi w ciągu roku, a prawie wszyscy odzyskują z takim trudem utracone kilogramy w ciągu 5 lat. Dowodzi też, że u podstaw porażki terapii dietetycznej, oprócz przyczyn psychologicznych, ważną rolę odgrywają właśnie czynniki biologiczne, decydujące według autora o rozwoju otyłości.

Podsumowując, autor stwierdza, że skoro u podstaw otyłości leżą w dużej mierze czynniki biologiczne, patofizjologiczne, większą uwagę należy zwrócić na możliwości chirurgicznego lub farmakologicznego leczenia otyłości. Przyznaje też, że w chwili obecnej nie ma naprawdę dobrych metod mogących pomóc w rozwiązaniu problemu otyłości.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2008-06-17
E