Wpływ najbliższego otoczenia na zachowania związane z nałogiem palenia tytoniu

Nicholas A. Christakis i James H. Fowler – The collective dynamics of smoking in a large social network LINK: N Engl J Med 2008;358:2249 (pełen tekst)

W New England Journal of Medicine warto zwrócić uwagę na wyniki badania, które przybliża zagadnienie wpływu najbliższego otoczenia na decyzję o rzuceniu lub kontynuowaniu palenia tytoniu.

Szczegółowa wiedza na temat czynników motywujących do zaprzestania palenia bądź wstrzymujących od tej decyzji ma istotne znaczenie dla kształtu strategii przeciwdziałania nikotynizmowi. Autorzy z USA przeanalizowali ściśle powiązaną ze sobą sieć społeczną skupiającą 12 067 osób uczestniczących w badaniu Framingham. Obserwacja trwała od 1971 do 2003 roku.

W badanej populacji zaobserwowano skupiska osób niepalących i palących. Zachowaniem tych skupisk rządziły czytelne reguły. Pomimo stopniowego zmniejszania się odsetka osób palących tytoń w całej badanej populacji, wielkość skupisk palaczy nie zmieniała się, co pośrednio wskazywało na to, że decyzja o rzuceniu nałogu miała charakter zbiorowy.

Rzucenie nałogu przez partnera życiowego obniżało prawdopodobieństwo kontynuowania palenia o 67%, a przez siostrę/brata – o 25%. Z kolei, decyzja o zaprzestaniu palenia podjęta przez przyjaciela zmniejszała to prawdopodobieństwo o 36%. Analogicznemu oddziaływaniu poddawali się pracownicy małych firm – współpracownik, który rzucił palenie, obniżał prawdopodobieństwo kontynuowania nałogu u pozostałych o 34%.

Największy wpływ na decyzje najbliższego otoczenia miały osoby o najwyższym poziomie wykształcenia. Zależności tej nie obserwowano natomiast w relacjach sąsiedzkich. Podsumowując, zachowania związane z paleniem są definiowane przez społeczności, a w mniejszym stopniu jednostki.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-05-22