Kontrowersje wokół HDL

S. Wild, Ch.D. Byrne – Time to rethink high-density lipoprotein? LINK: Heart 2008;94;692

Na łamach The Heart ukazał się ciekawy komentarz redakcyjny dotyczący znaczenia patogenetycznego cząsteczek HDL. Autor komentarza podsumowuje dotychczasową wiedzę na temat roli HDL, obejmującej m.in. transport zwrotny cholesterolu, działanie antyoksydacyjne (paroksonaza związana z HDL), udział w zależnej od NO relaksacji naczyń (fosfataza-1-sfingozyny).

Szacunkowe dane z badań epidemiologicznych wskazują, że wzrost stężenia HDL o 0,03 mmol/l redukuje chorobowość sercowo-naczyniową o 2-3%. Uważa się, że wpływ na stężenie HDL może zwiększać korzyści kliniczne związane ze stosowaniem statyn. Należy jednak pamiętać, że choć najsilniej stężenia cholesterolu HDL podnoszą kwas nikotynowy i fibraty (o odpowiednio 15-35% i 10-15%) to jednak działanie ich ochronne jest słabsze niż statyn.

Ostatnio badano także skuteczność blokerów enzymu CETP (Cholesterol-Ester Transfering Protein), zwiększających stężenie cholesterolu HDL nawet o 60%. Nie przekładało się to jednak na korzyści kliniczne. Stosowanie torcetrapibu zwiększało ryzyko zgonu pomimo, że lek obniżał stężenie cholesterolu LDL o 25% i zwiększał poziom cholesterolu HDL o 60-72%. W innym badaniu obserwowano wzrost grubości kompleksu intima-media tętnicy szyjnej u chorych leczonych tym preparatem. Za efekty promiażdżycowe torcetrapibu odpowiadały obserwowane w trakcie jego podawania: wzrost wartości ciśnienia tętniczego, wzrost stężeń sodu, poziomu aldosteronu, wodorowęglanów oraz spadek stężenia potasu.

Zdaniem autorów pracy, niekorzystne działania niskich stężeń cholesterolu HDL ujawniają się wówczas, gdy towarzyszą zaburzeniom metabolicznym: insulinooporności, hiperglikemii, zmianom prozakrzepowym. A zatem, niezależna od innych czynników, ochronna rola cholesterolu HDL, budzi wątpliwości. Brak dobrych leków zwiększających stężenie HDL skłania do zalecenia aktywności fizycznej i redukcji masy ciała, jako udokumentowanych metod zwiększenia poziomu cholesterolu HDL, któremu towarzyszy korzystny wpływ na choroby układu sercowo-naczyniowego.

Opracowane na podstawie: Heart / 2008-05-05