Oszacowanie wpływu lekarza i pacjenta ma stężenie HbA1c

P.W. Tuerk, M. Mueller i L.E. Egede – Estimating physician effects on glycemic control in the treatment of diabetes LINK: Diabetes Care 2008;31:869
Wielu pacjentów jest przekonanych, że o wynikach terapii różnych chorób decydują głównie działania lekarza. Czy podobne zdanie można wypowiedzieć z pełnym przekonaniem w przypadku chorób przewlekłych, takich jak np. cukrzyca?

Z tym pytaniem zmagali się autorzy artykułu prezentowanego na łamach Diabetes Care. Posłużyli się w tym celu modelem statystycznym (hierarchiczne modelowanie liniowe), który pozwolił zróżnicować wpływ czynników zależnych od charakterystyki lekarza i pacjenta na zmianę poziomu HbA1c, w trakcie rocznej obserwacji.

Analizie poddano 1381 pacjentów chorych na cukrzycę typu 2, losowo przydzielonych do 42 lekarzy pierwszego kontaktu, pracujących w Veterans Affairs Medical Center w południowowschodniej części USA. Czynniki zależne od lekarza prowadzącego miały niewielki, ale istotny statystycznie wpływ na odnotowywaną w rocznej obserwacji zmienność poziomu HbA1c (oceniony na 2%). Większy wpływ lekarza na zmianę poziomu HbA1c stwierdzono u osób rasy czarnej, osób w podeszłym wieku, u pacjentów, u których stwierdzono największą poprawę wyrównania metabolicznego (wpływ 5%). Co istotne, pogorszenie wyrównania metabolicznego prawie całkowicie nie zależało od lekarza, a było związane wyłącznie z zachowaniem pacjenta. Z analizy statystycznej wynikało, że po rocznej obserwacji 98% zmienności poziomów HbA1c spowodowane było czynnikami związanymi z pacjentem.

Z przedstawionych obliczeń wynika, że interwencje w ochronie zdrowia w grupie osób chorych na cukrzycę typu 2 powinny być w chwili obecnej skierowane na modyfikację zachowań pacjentów. W jednej z metaanaliz poświęconych edukacji terapeutycznej stwierdzono jej korzystny wpływ, wyrażający się średnią redukcją poziomu HbA1c sięgającą 0,76%. W świetle powyższych danych wzmocnienie roli pacjenta, może przynieść znaczącą poprawę kontroli metabolicznej u chorych na cukrzycę typu 2.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2008-05-27