Metoprolol w postaci długo działającej u pacjentów poddawanych operacjom pozasercowym-badanie POISE

Philip J. Devereaux i wsp – Effects of extended-release metoprolol succinate in patients undergoing non-cardiac surgery (POISE trial): a randomised controlled trial LINK: Lancet 2008;371:1239
Zabiegi operacyjne, również nie-kardiochirurgiczne, są niewątpliwym stresem dla organizmu, powodują wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie rytmu serca i zwiększają zapotrzebowanie na tlen. Beta-adrenolityki hamują działanie katecholamin, dlatego niektórzy sądzą, że ich zastosowanie u pacjentów w okresie okołoperacyjnym może zmniejszyć częstość występowania powikłań sercowo-naczyniowych. Jak dotąd, brak jednak przekonujących dowodów potwierdzających tę tezę.

Badanie POISE zaplanowano, by stwierdzić, czy okołooperacyjne zastosowanie bursztynianu metoprololu, w postaci tabletki o powolnym uwalnianiu, zmniejszy częstość istotnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE) w obserwacji 30-dniowej, u chorych poddawanych operacjom pozasercowym. Do badania włączono 8351 chorych ze 190 ośrodków w 23 krajach. Do grupy leczonej metoprololem losowo przydzielono 4174 pacjentów, a do grupy placebo – 4177 pacjentów. Leczenie rozpoczynano od dawki 100 mg metoprololu lub placebo, na 2 do 4 godzin przed operacją. Następnie, terapię kontynuowano przez 30 dni dawką 200 mg na dobę, a w przypadku nietolerancji – 100 mg na dobę.

Trwającą 30 dni obserwację w badaniu ukończyło 8331 pacjentów (99,8%). Pierwotny punkt końcowy (zgon sercowo-naczyniowy, zawał serca niezakończony zgonem, zatrzymanie krążenia niezakończone zgonem) wystąpił u 244 (5,8%) pacjentów w grupie metoprololu i 290 (6,9%) w grupie placebo (hazard względny 0,84; 95% przedział ufności 0,70-0,99; p=0,0399). Różnica dotyczyła głównie częstości występowania zawału serca niezakończonego zgonem. Śmiertelność w grupie metoprololu była z kolei  wyższa niż w grupie placebo (129 pacjentów [3,1%] w grupie metoprololu i 97 [2,3%] w grupie placebo – hazard względny 1,33; 95% przedział ufności 1,03-1,74; p=0,0317). Obserwowano też tendencję do większej częstości występowania udarów mózgu w grupie metoprololu.

Autorzy w podsumowaniu podkreślają, że nie można przyjmować, iż okołooperacyjne stosowanie beta-adrenolityków przynosi korzyści bez dodatkowego zwiększenia ryzyka powikłań. Takiego leczenia nie należy zatem zalecać rutynowo.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2008-05-31