Co dalej z lekami pobudzającymi krwiotworzenie?

Alan E. Lichtin – How safe are erythropoesis-stimulating agents? LINK: Clev Clin J Med 2008;75:359 (pełen tekst)
W Cleveland Clinic Journal of Medicine ukazał się artykuł przeglądowy, poświęcony przyszłości leków pobudzających krwiotworzenie. Ostatnie lata przyniosły serię danych wskazujących na podwyższone ryzyko zakrzepicy żylnej i możliwe skrócenie przeżycia osób stosujących erytropoetynę i jej pochodne.

Historia tej grupy leków rozpoczęła się u schyłku lat 80-tych ubiegłego wieku, kiedy to erytropoetyna stała się w świadomości masowego odbiorcy uniwersalnym lekiem na niedokrwistość. Sielanka trwała do 2003 roku, w którym Henke i wsp. wykazali skrócenie przeżycia u otrzymujących erytropoetynę pacjentów z anemią w przebiegu nowotworów głowy i szyi. Analogicznie wnioski przyniosło dobrze zaprojektowane badanie na grupie kobiet z rakiem piersi otrzymujących erytropoetynę alfa.

W odpowiedzi na te i kolejne badania, największe amerykańskie organizacje HMO ograniczyły środki na refundację erytropoetyny, a Food and Drug Administration wydała ostrzeżenie przed jej stosowaniem u pacjentów z hemoglobiną powyżej 12 g/dl. Początek 2008 roku przyniósł kolejną rewizję wskazań do leczenia. Leki pobudzające krwiotworzenie zalecano wówczas u osób z zespołami mielodysplastycznymi niskiego ryzyka oraz u chorych poddawanych chemioterapii, u których stężenie hemoglobiny nie przekraczało 10 g/dl. W połowie marca ograniczono i tę krótką listę, wykluczając z niej osoby poddawane radykalnej (a nie paliatywnej) chemioterapii oraz chorych z nowotworami głowy i szyi.

Całkowite wycofanie leków pobudzających krwiotworzenie jest mało prawdopodobne – w dalszym ciągu stosowane są u chorych z niewydolnością nerek (zalecany przez FDA poziom hemoglobiny 10-12 g/dL). Należy raczej oczekiwać, że badania na poziomie subkomórkowym pozwolą na lepsze zdefiniowanie pacjentów, u których erytropoetyna i pochodne przyniosą korzyść i tych, u których z dużym prawdopodobieństwem okażą się szkodliwe.

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / 2008-05-21