Niskie poziomy docelowe ciśnienia tętniczego i cholesterolu LDL w cukrzycy a progresja miażdżycy (badanie SANDS)

B.V. Howard i wsp – Effect of lower targets for blood pressure and LDL cholesterol on atherosclerosis in diabetes LINK: JAMA 2008;299:1678

Standardy opieki nad chorym na cukrzycę ulegają zmianom. Systematycznie obniżane są dla tej grupy chorych poziomy docelowe stężeń cholesterolu LDL i wartości ciśnienia tętniczego. Często zadawane jest jednak pytanie, czy jeszcze bardziej rygorystyczne kryteria wyrównania nadciśnienia tętniczego i normalizacji cholesterolu LDL mogą wpłynąć na rokowanie u chorych na cukrzycę typu 2?

W artykule prezentowanym na łamach Journal of the American Medical Association porównano agresywną i standardową strategię postępowania w cukrzycy: obniżenie cholesterolu LDL ≤ 70 mg% vs redukcja stężenia LDL ≤ 100 mg%, oraz redukcję skurczowego RR do wartości ≤ 115 mm Hg vs redukcja do wartości ≤130 mm Hg. Randomizowane badanie interwencyjne przeprowadzono w latach 2004-2007, w grupie 499 amerykańskich Indian powyżej 40 roku życia, z cukrzycą typu 2, bez uprzednio rozpoznanej choroby układu sercowo-naczyniowego. Efekt terapii oceniano na podstawie zmiany grubości kompleksu błona wewnętrzna-środkowa tętnicy szyjnej wewnętrznej.

Po 36 miesiącach leczenia w grupach leczonych agresywnie i standardowo osiągnięto następujące wartości stężeń cholesterolu LDL i wartości ciśnienia skurczowego: odpowiednio 72 mg% i 117 mm Hg oraz 104 mg% i 129 mm Hg. W grupie leczonej agresywnie stwierdzono spadek grubości kompleksu błona wewnętrzna-środkowa u 0,012 mm, natomiast w grupie leczonej standardowo przyrost grubości o 0,038 mm (różnica 0,05 mm, p<0,001). W obu grupach stwierdzono również redukcję wskaźnika masy lewej komory, przy czym w grupie leczonej agresywnie była ona istotnie większa: 2,4 g/m2 vs 1,2 g/m2 (p<0,03). Nie stwierdzono różnic pomiędzy grupami w liczbie zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Warte odnotowania jest, że współczynniki zapadalności na powikłania sercowo-naczyniowe w obu grupach terapeutycznych były istotnie niższe od standardowych wskaźników notowanych w populacji amerykańskich Indian chorych na cukrzycę (1,5/100 osobolat vs 2,3-3,2/100 osobolat). Korzystne wyniki uzyskano jednak kosztem większej ilości działań niepożądanych w grupie osób leczonych intensywnie (38,5% avs 26,7%.

Podsumowując: osiąganie niższych docelowych poziomów cholesterolu i ciśnienia tętniczego może wiązać się z poprawą mierników subklinicznej miażdżycy i, najprawdopodobniej, z ograniczeniem liczby niekorzystnych zdarzeń klinicznych (to ostatnie wymaga jednak kontynuacji badań).

Opracowane na podstawie: JAMA / 2008-04-09