Następstwa obniżenia masy ciała na poziomie populacyjnym – przykład z Kuby

Manuel Franco i wsp – Obesity reduction and its possible consequences: what can we learn from Cuba`s Special Period LINK: CMAJ 2008;178:1032 (pełen tekst)

Kryzys kubański został dostrzeżony nie tylko przez media i opinię publiczną, ale również przez badaczy analizujących zależność pomiędzy masą ciała a parametrami zdrowotnymi. Od początku lat 90-tych do chwili obecnej zawartość energetyczna diety przeciętnego Kubańczyka zmniejszyła się z 2899 kcal do 1863 kcal na dobę. W tym samym czasie wzrósł (z 30% do 67%) odsetek osób aktywnych fizycznie i przeciętny wydatek energetyczny, co miało związek z zastępowaniem pojazdów mechanicznych ruchem rowerowym i pieszym. Omawiane zmiany przyczyniły się do zmniejszenia się odsetka osób z otyłością z 14% do 7% i do obniżenia średniej masy ciała Kubańczyka o 5%-6% (4-5 kg).

Z badań epidemiologicznych prowadzonych w tym okresie wynika, że niedożywienie stało się przyczyną epidemii neuropatii na tle niedoborów witamin (ok. 50 000 chorych), a także wzrostu umieralności niemowląt. Z drugiej strony spadek masy ciała miał korzystny wpływ na śmiertelność dorosłych z powodu cukrzycy (zmniejszenie o 51%), choroby wieńcowej (35%) i udaru mózgu (20%), jak też niezależnie od przyczyny (18%).

Pozytywne aspekty obserwowanych konsekwencji kryzysu zasługują na zainteresowanie w krajach rozwiniętych, w których postępuje zjawisko przeciwne do kubańskiego – narastanie otyłości. Wystarczy przytoczyć przykład USA, gdzie otyłość stwierdza się u co 3 dorosłej osoby.

Interwencje związane ze stylem życia w krajach zachodnich powinny być, w pewnej analogii do obserwacji kubańskich, dwukierunkowe. Po pierwsze, należy ograniczyć kaloryczność diety, po drugie zwiększyć i usystematyzować wysiłek fizyczny. Uzyskanie pożądanego efektu zdrowotnego jest możliwe jedynie w przypadku koordynacji działań edukacyjnych na poziomie populacyjnym. Nie ma przy tym wątpliwości, że metody prowadzące do zmiany stylu życia mieszkańców Zachodu powinny być różne od tych stosowanych przez lata przez Fidela Castro.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2008-04-08