Dlaczego mężczyźni różnią się od kobiet? (w zakresie ryzyka zawału serca)

Duncan J. Campbell – Why do men and women differ in their risk of myocardial infarction? LINK: Eur Heart J 2008;29:835

Jak wiadomo, ryzyko zawału serca różni się zarówno w zależności od regionu zamieszkania, jak i od płci. Zwłaszcza ta druga zależność budzi w ostatnim okresie coraz większe zainteresowanie.

W komentarzu redakcyjnym opublikowanym na łamach European Heart Journal Duncan J. Cambell odnosi się głównie do wyników badania INTERHEART, którego subanalizę zamieszczono w tym samym numerze pisma. Było to badanie kliniczno-kontrolne, w którym oceniano częstość występowania czynników ryzyka zawału serca w zależności od regionu zamieszkiwania i od płci. Oceniane czynniki ryzyka obejmowały palenie tytoniu, nadciśnienie, cukrzycę, stosunek obwodu brzucha do obwodu bioder, czynniki psychospołeczne, dietę, aktywność fizyczną, spożycie alkoholu i stosunek apolipoproteiny B do apolipoproteiny A1.

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione czynniki, zależność ryzyka przedwczesnego zawału serca (<55 lat) od czynników populacyjnych (modyfikowalnych) wyniosła u mężczyzn 93,1%. Podobna zależność dla wystąpienia przedwczesnego zawału serca (<65 lat) u kobiet wyniosła 96,5%. Wynika z tego, że u obu płci większości przedwczesnych zawałów serca można by uniknąć.

Autorzy INTERHEART zadali również pytanie: dlaczego kobiety chorują na zawał serca średnio o 10 lat (w analizowanej grupie o 9 lat) później niż mężczyźni i, w oparciu o wyniki złożonej analizy statystycznej odpowiedzieli, że mężczyźni po prostu osiągają gorszy profil czynników ryzyka wcześniej niż kobiety. Uwzględnienie różnic w profilu czynników ryzyka usunęło ponad 80% różnicy w zachorowalności na zawał serca przed sześćdziesiątym rokiem życia. Główni winowajcy to zaburzenia lipidowe i palenie tytoniu. Zniknął natomiast wpływ estrogenów – u kobiet poddanych analizie ryzyko zawału serca nie było uzależnione od menopauzy, ale jedynie od wymienionych powyżej czynników. Choć wydaje się to trudne do zaakceptowania, to jednak pomaga zrozumieć brak ochronnego wpływu estrogenów na układ sercowo-naczyniowy, obserwowany w badaniach dotyczących hormonalnej terapii zastępczej. Co oznaczają wyniki INTERHEART?

Wnioski są proste i przyziemne – strategia prewencji zawału serca, polegająca na redukcji modyfikowalnych czynników ryzyka, może być bardzo skuteczna u obu płci (nieco skuteczniejsza u mężczyzn). Główny nacisk należy położyć na zaprzestanie palenia, leczenie zaburzeń lipidowych, nadciśnienia, cukrzycy oraz zwiększenie aktywności fizycznej.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2008-04-01