Stres psychologiczny a choroba wieńcowa – podsumowanie wiedzy

Joel E. Dimsdale – Psychological stress and cardiovascular disease LINK: J Am Coll Cardiol 2008;51:1237
W Journal of American College of Cardiology zwraca uwagę obszerny artykuł przeglądowy podsumowujący aktualną wiedzę na temat zależności pomiędzy ostrym i przewlekłym stresem psychologicznym a chorobą wieńcową.

Najbardziej spektakularne dane na temat wpływu ostrego stresu na serce pochodzą z regionów nawiedzanych przez trzęsienia ziemi. Badania holterowskie, rejestrowane w trakcie do ruchów sejsmicznych na Tajwanie w 1999 roku wykazały, że wstrząsy wiązały się z gwałtownym przyspieszeniem akcji serca i dramatyczną aktywacją układu współczulnego. Obserwacje pochodzące z okresu z trzęsienia ziemi w Japonii w 1995 roku wskazywały z kolei, że było ono przyczyną zwiększenia krzepliwości krwi i zaniku fizjologicznego spadku ciśnienia tętniczego w nocy. Wcześniej zauważono związek pomiędzy trzęsieniem a zatorowością płucną i zgonami z przyczyn sercowo-naczyniowych.

Dane na temat następstw przewlekłego stresu pochodzą głównie z prac epidemiologicznych. Wyniki tych najbardziej oryginalnych, takich jak pomiar ciśnienia tętniczego u obrońców Leningradu w trakcie II Wojny Światowej i po 50 latach od jej zakończenia, wskazują nie tylko na wzrost wartości tego parametru w trakcie trwania stresu, ale także na trwałość tych zmian. Z badania INTERHEART, którym objęto ok. 25 000 osób z 52 krajów wynika, że osoby odczuwające przewlekły stres o różnym charakterze są obciążone co najmniej 2-krotnie wyższym ryzykiem zawału serca i zwiększonym prawdopodobieństwem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Okazuje się, że nawet wspomnienie przewlekłego stresu może być przyczyną wzrostu ciśnienia, a nawet groźnych zaburzeń rytmu serca.

Podsumowując, wpływ stresu na serce jest trudny do przecenienia. Warto jednak pamiętać, że czynnik ryzyka, o którym mowa, poddaje się modyfikacji, o ile zostanie wcześnie wykryty i poddany skutecznej kontroli.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2008-04-01