Niewydolność serca – czy rozumiemy patomechanizm?

Hans Peter Brunner-La Rocca – Do we understand why the heart fails ? LINK: Eur Heart J 2008;29:698

Niewydolność serca (NS) stała się jednym z istotniejszych problemów opieki zdrowotnej – wskaźniki chorobowości w populacji ogólnej sięgają 1-2%, a koszty leczenia NS nawet 2% wszystkich nakładów systemów opieki zdrowotnej. Rokowanie chorych, pomimo postępów w leczeniu, pozostaje złe, a jakość życia jest istotnie obniżona.

Intensywne badania kliniczne jak i badania podstawowe nie przyniosły wyjaśnienia wszystkich aspektów tej choroby. Początkowo NS postrzegano jako nieuleczalną dysfunkcję skurczową mięśnia sercowego, będącą wspólnym punktem końcowym wielu chorób sercowo -naczyniowych. Postępowanie terapeutyczne ograniczało się przede wszystkim do opóźniania postępu choroby, natomiast redukcję czynników ryzyka postrzegano jedynie jako działanie zapobiegające NS.

W latach 90-tych zaobserwowano, że wielu, zwłaszcza starszych pacjentów z objawami NS nie ma dysfunkcji skurczowej. Ocenia się, że co najmniej połowa pacjentów z NS ma zachowaną czynność skurczową lewej komory, a kluczową rolę odgrywa dysfunkcja rozkurczowa. Przerost lewej komory (PLK) jest niezależnym czynnikiem ryzyka zarówno skurczowej jak i rozkurczowej NS i postrzegany jest jako zespół przedkliniczny. Trudno jednak stwierdzić czy PLK jest przyczyną czy też następstwem NS.

Autor komentarza nawiązuje do badania Cardiovascular Heath Study, w którym zaobserwowano, że PLK był czynnikiem ryzyka NS, niezależnym od obciążenia lewej komory jak i choroby wieńcowej, co wskazuje na udział innych mechanizmów, niezależnych od obciążenia hemodynamicznego i niedokrwienia, w rozwoju NS u pacjentów z PLK. Wyniki wspomnianego badania, przemawiają za koncepcją szkodliwego wpływu PLK już we wczesnym okresie choroby. Tym samym zapobieganie przerostowi powiązane jest z zachowaniem funkcji mięśnia sercowego.

Jednym z głównych mechanizmów odpowiedzialnych za zachorowanie na NS może być włóknienie mięśnia sercowego. W opinii Brenner-La Rocca, aktualne dane przemawiają za koncepcją pojmowania skurczowej i rozkurczowej NS jako kontinuum, a nie jako oddzielnych jednostek chorobowych. Ważnym zagadnieniem klinicznym pozostaje wyjaśnienie czy regresja PLK wpływa bezpośrednio na rokowanie i zapobieganie NS. Szczególnie wiele uwagi należy poświęcić wczesnym fazom rozwoju niewydolności serca oraz niewydolności bez dysfunkcji skurczowej lewej komory.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2008-03-15