Zakażenia Staphylococcus aureus: co nowego?

Susan J. Rehm – Staphylococcus aureus: the new adventures of a legendary pathogen LINK: Cleve Clin J Med. 2008;75:177 (pełen tekst)
Zakażenia wewnątrzszpitalne, wywołane przez metycylinooporne szczepy gronkowca złocistego, są od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku stopniowo narastającym problemem klinicznym.

Na łamach Cleveland Clinic Journal of Medicine ukazał się wyczerpujący artykuł przeglądowy poświęcony temu patogenowi. Autorka koncentruje się zwłaszcza stosunkowo nowym zagadnieniu, jakim jest występowanie metycylinoopornych szczepów Staphylococcus aureus (MRSA) w populacji ogólnej.

Nie są to więc już tylko szczepy szpitalne. Coraz częściej zakażenia pozaszpitalne wywołują właśnie MRSA. Co więcej, „domowe” szczepy przenikają również do szpitali, gdzie konkurują z „klasycznymi” MRSA szpitalnymi. W efekcie ponad dwie trzecie szczepów gronkowca złocistego izolowanych w oddziałach intensywnej terapii w Stanach Zjednoczonych to MRSA.

Najbardziej charakterystyczne infekcje wywoływane przez pozaszpitalne MRSA to zakażenia skóry i tkanek miękkich, ale mogą one też wywoływać całe spektrum innych zakażeń. MRSA pozaszpitalne charakteryzuje dość charakterystyczny wzorzec oporności na antybiotyki – są zwykle wrażliwe na wankomycynę, tetracykliny, trimetoprim z sulfametoksazolem, jak również rifampicynę. Są też (przynajmniej in vitro) wrażliwe na klindamycynę.

Z kolei wśród szczepów szpitalnych narasta poważny problem natury klinicznej, jakim zaczyna być zmienna wrażliwość MRSA na wankomycynę – antybiotyk glikopeptydowy, będący dotychczas główną bronią w walce z tymi drobnoustrojami. Pojawiły się bowiem szczepy o pośredniej wrażliwości (VISA), heterooporne (hVISA), a nawet oporne na wankomycynę (VRSA). Przy czym nawet bakterie teoretycznie wrażliwe są często jedynie hamowane, „ogłuszane”, a nie zabijane przez ten antybiotyk. Po odstawieniu leku infekcja ma wtedy tendencję do nawrotu.

Autorka omawia następnie kwestie epidemiologiczne oraz zasady antybiotykotearpii MRSA, wraz z niektórymi istotnymi rodzajami infekcji wywoływanymi przez te drobnoustroje (np. zapalenie wsierdzia). Na koniec wspomina o nowych antybiotykach dostępnych do stosowania w infekcjach wywołanych przez szczególnie oporne szczepy MRSA.

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / 2008-03-18