Jak poprawić jakość życia osób w starszym wieku?

J-P. Michel, J.L. Newton i T.B.L. Kirkwood – Medical challenges of improving the quality of a longer life LINK: JAMA 2008;299:688
Na łamach Journal of the American Medical Association, w komentarzu redakcyjnym przedstawiono problemy związane z jakością życia w podeszłym wieku.

Trend demograficzny pozwala oszacować, że do 2050 roku ¼ populacji światowej stanowić będą osoby powyżej 60 roku życia. Dane epidemiologiczne wskazują, że >80 roku życia różny stopień inwalidztwa nie dotyczy zaledwie 25% osób.

Stan zdrowia osób w wieku podeszłym jest, według współczesnych ustaleń, determinowany wpływami genetycznymi i środowiskowymi, działającymi już od okresu prenatalnego, poprzez okres noworodkowy, niemowlęcy, młodzieńczy, wiek średni, aż do późnej starości. Podstawą tych zmian są narastające uszkodzenia na poziomie molekularnym i komórkowym, których efekty akumulują się w ciągu całego życia.

Przyczyny pogorszenia jakości życia osób w wieku podeszłym, zespołu wątłości (frailty syndrome) czy też inwalidztwa chorobowego, mają, według tych założeń, swoje źródło już w najmłodszych latach życia. Wspomniany zespół wątłości obejmuje m.in. spowolnienie ruchowe, zaburzenia równowagi, utratę masy ciała, niedożywienie, ubytek tkanki mięśniowej i kostnej.

W świetle danych epidemiologicznych strategie postępowania, które mogłyby zmniejszyć związane z wiekiem ograniczenie jakości życia nabierają szczególnego znaczenia. Dla przykładu, choroba Alzheimera nie rozpoczyna się w momencie pojawienia pierwszych objawów lecz znacznie wcześniej, a proces jej rozwoju trwa około 20 lat. Uznanymi czynnikami ryzyka tego rodzaju otępienia są BMI>30 kg/m2, nadciśnienie tętnicze, cholesterol >250 mg%. Każdy z nich zwiększa ryzyko choroby Alzheimera dwukrotnie, a przy współistnieniu trzech, 6-krotnie.

Inne czynniki wpływające na zespół wątłości i inwalidztwo osób w wieku podeszłym to: niedożywienie w okresie dzieciństwa, niski status społeczno-ekonomiczny, zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, zaburzenia poznawcze), niska aktywność fizyczna, palenie papierosów, wczesna otyłość, nadmierne spożycie alkoholu, przewlekłe choroby upośledzające aktywność ruchową osób.

Możliwe są więc skuteczne i praktyczne strategie postępowania. Powinny jednak uwzględnić fakt, że starzenie rozpoczyna się wraz z początkiem życia i troskę o „dobrą starość” należy rozpocząć właśnie wtedy.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2008-02-13