Nadciśnienie tętnicze a wartości ciśnienia centralnego w aorcie

M.E. Safar i H. Smulyan – Central Blood Pressure and Hypertension LINK: Hypertension online
Wartości ciśnienia tętniczego w aorcie (ciśnienie centralne) nie są odzwierciedlone przez wartości ciśnienia tętniczego mierzonego metodą tradycyjną. Wynika to z faktu, że ciśnienie tętnicze jest sumą wartości ciśnienia wytwarzanego w okresie rzutu serca i wartości ciśnienia związanego z powrotem fali tętna, odbitego od tętnic oporowych. Im bardziej sztywny układ tętniczy tym wartości ciśnienia centralnego wyższe a ich wzrost następuje jeszcze w okresie skurczu. W rozkurczu, gdy spadek ciśnienia w sztywnych naczyniach jest znaczny (wartość ciśnienia tętna rośnie) spada perfuzja przez naczynia wieńcowe.

Znaczenie ciśnienia centralnego dla praktyki klinicznej komentują na łamach Hypertension M. E. Safar i H. Smulyan. Przytaczają wyniki przeprowadzonej przez Jankowskiego i wsp., prospektywnej 4,5-letniej obserwacji 1109 chorych, u których w trakcie wykonywania koronarografii mierzono ciśnienie tętnicze bezpośrednio w aorcie. Wykazali oni, że wartości ciśnienia centralnego są niezależnym czynnikiem ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, tak silnym jak frakcja wyrzutowa i silniejszym niż wartości uzyskane za pomocą tradycyjnych pomiarów na tętnicy ramiennej. Również pulsacyjna komponenta ciśnienia tętniczego okazała się istotniej skorelowana z chorobowością i śmiertelnością niż średnie wartości ciśnienia tętniczego.

Dostępne dane kliniczne wskazują, że przewlekle podawane leki z grupy Ca-blokerów, rozszerzając naczynia, i inhibitory konwertazy angiotensyny, zmniejszając wartości odbitej fali tętna, obniżają wartości skurczowego ciśnienia centralnego. Beta-blokery, zwalniające częstość pracy serca, w mniejszym wpływają na skurczowe ciśnienie centralne i wielkość ciśnienia tętna.

Nieinwazyjna ocena ciśnienia centralnego nie jest jeszcze powszechnie osiągalna. Zależności pomiędzy wartościami ciśnienia centralnego a ryzykiem sercowo-naczyniowym można szukać w innej kombinacji pomiarów: średniego ciśnienia tętniczego i wielkości ciśnienia tętna. Pierwsze zależy od oporu obwodowego a drugie od sztywności naczyń. Nie są one w stanie zastąpić pomiaru ciśnienia centralnego, ale mogą stanowić pewną przybliżoną, nieinwazyjną alternatywę.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2008-02-11