Probiotyki: fakty i mity

Mimi Pham, Daniel A. Lemberg i Andrew S. Day – Probiotics: sorting the evidence from the myths LINK: MJA 2008;188:304
W Medical Journal of Australia warto zwrócić uwagę na artykuł przeglądowy – kompendium wiedzy na temat probiotyków. Działanie tych dobroczynnych drobnoustrojów, wśród których dominują bakterie mlekowe, polega na hamowaniu wzrostu patogenów i uniemożliwianiu ich przenikania przez barierę jelitową, na poprawie czynności tej bariery i modulowaniu odpowiedzi immunologicznej gospodarza.

Preparaty probiotyczne znajdują zastosowanie (klasa zaleceń I) w biegunce infekcyjnej u dzieci, skracając czas trwania jej objawów i w profilaktyce biegunki poantybiotykowej. Dotyczy to w szczególności probiotycznych szczepów Lactobacillus rhamnosus i Saccharomyces boulardii. Porównywalnie mocne dowody wskazują na skuteczność probiotyków w zapobieganiu biegunce podróżnych. Silnie działający preparat VSL#3 okazał się przydatny w prewencji zapalenia zbiornika jelitowego (pouchitis), u osób po zabiegu operacyjnym (klasa zaleceń I).

Niektórzy autorzy dowodzą, że może on również być skuteczny w leczeniu podtrzymującym u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, co jednak budzi kontrowersje (klasa zaleceń II). Analogicznie, są pewne przesłanki, ale nie jednoznaczne dowody na to, że podawanie S. boulardii w połączeniu z wysoką dawką wankomycyny może być skuteczniejsze od samego antybiotyku w zapobieganiu nawrotom biegunki wywoływanej przez Clostridium difficile (klasa zaleceń II). Ponadto, przedmiotem analizy jest przydatność probiotyków w niedokrwiennym zapaleniu jelit, zespole jelita nadwrażliwego i chorobach przebiegających z atopią.

Biorąc pod uwagę względne bezpieczeństwo i dobrą tolerancję większości probiotyków można oczekiwać, że ich zastosowanie będzie chętnie podejmowanym tematem badawczym. Autorzy zauważają jednocześnie, że na skutek działań marketingowych stosowanie probiotyków może wykraczać poza ich udowodnione korzyści kliniczne. Wnioski z dotychczasowych badań nakazują patrzeć na te preparaty ze stosownym dystansem i nie przeceniać ich roli terapeutycznej przed uwiarygodnieniem potencjalnych korzyści klinicznych w określonych wskazaniach.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2008-03-03