Powikłania metaboliczne nowych leków przeciwpsychotycznych

Ren-Rong Wu i wsp – Lifestyle intervention and metformin for treatment of antipsychotic-induced weight gain LINK: JAMA 2008;299:185
Dane epidemiologiczne dowodzą, że zaburzenia psychotyczne wiążą się ze skróceniem czasu życia o około 3 dekady. Jedną z ważniejszych przyczyn zwiększonej śmiertelności w tej grupie osób są choroby układu sercowo-naczyniowego.

Coraz częściej stosowane w leczeniu schizofrenii atypowe leki przeciwpsychotyczne (olanzapina, klozapina, risperidon, ziprazidon, aripiprazol, kwatiepina) powodują istotny (>7%) wzrost masy ciała i indukują związane z tym zaburzenia metabolizmu lipidów i glukozy.

Próbę oceny różnych interwencji stosowanych w niwelowaniu metabolicznych skutków ubocznych nowych leków przeciwpsychotycznych przedstawili, na łamach Journal of the American Medical Association, autorzy z Chin. Badali przez okres 12 tygodni grupę 128 pacjentów z rozpoznaną schizofrenią, u których w ciągu roku po wprowadzeniu leczenia lekami przeciwpsychotycznymi (klozapina, olanzapina, risperidone, sulpiryd) stwierdzono istotny (>10%) przyrost masy ciała.

Badanych przydzielono losowo do 4 grup interwencji: (1) metformina + modyfikacja stylu życia (dieta i aktywność fizyczna), (2) sama metformina, (3) modyfikacja stylu życia + placebo oraz (4) wyłącznie placebo. We wszystkich trzech grupach aktywnej interwencji stwierdzono istotny statystycznie ubytek masy ciała wynoszący odpowiednio: 4,7 kg, 3,2 kg i 1,4 kg. W podgrupie samego placebo zaobserwowano natomiast przyrost masy ciała o 3,1 kg. Leczenie metforminą + modyfikacją stylu życia oraz samą metforminą wiązało się również ze spadkiem obwodu talii.

Powyższe zmiany korelowały z poprawą profilu metabolicznego. W grupach metformina + modyfikacja stylu życia, metformina, modyfikacja stylu życia + placebo odnotowano redukcję stężeń glukozy na czczo (odpowiednio o 7,2 mg%, 12,7 mg%, 2,7 mg%) oraz redukcję stężeń insuliny na czczo. W ślad za tym poprawił się wskaźnik insulinooporności. W grupie, w której stosowano wyłącznie placebo nie uzyskano istotnej poprawy profilu metabolicznego.

We wnioskach autorzy uznają skuteczność stosowanych interwencji w leczeniu przyrostu masy ciała oraz leczeniu zaburzeń metabolicznych wywołanych lekami przeciwpsychotycznymi. Największy wpływ na przyrost masy ciała zaobserwowano w przypadku interwencji skojarzonej (metformina + modyfikacja stylu życia).

Opracowane na podstawie: JAMA / 2008-01-16