Niefarmakologiczne metody zapobiegania przenoszeniu wirusowych zakażeń dróg oddechowych

Tom Jefferson i wsp – Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses: systematic review BMJ 2008;336:77
W British Medical Journal warto zwrócić uwagę na wyniki systematycznego przeglądu badań poświęconych niefarmakologicznym metodom zapobiegania przenoszeniu wirusowych zakażeń dróg oddechowych. Tego typu infekcje, traktowane jako stosunkowo niegroźne, mogą w praktyce przybrać charakter epidemii lub pandemii. Ocenia się, że w USA odpowiadają za około 36 000 zgonów i 226 000 hospitalizacji rocznie.

Skuteczność leków w hamowaniu przenoszenia infekcji jest niewielka. Z kolei odpowiedź na pytanie o przydatność metod niefarmakologicznych była dotychczas niejednoznaczna.

Jefferson i wsp. zidentyfikowali wszystkie indeksowane badania poświęcone temu zagadnieniu. Jakość tych prac była mierna, a niejednorodność wyników utrudniała meta-analizę. Tym samym poniższe wnioski będą wymagać weryfikacji w kolejnych badaniach.

Z podsumowania prac typu case-control wynikało, że podstawową zmienną związaną z rozprzestrzenianiem się wirusowych infekcji dróg oddechowych był poziom higieny. Czynnikami znamiennie obniżającymi ryzyko przeniesienia zakażenia były: mycie rąk co najmniej 10 razy dziennie (iloraz szans 0.45, 95% przedział ufności: 0.36-0.57), noszenie maski ochronnej (0.32, 0.25-0.40), noszenie rękawiczek (0.43, 0.29-0.65) oraz zakładanie fartucha (0.23, 0.14-0.37). Stosowanie wszystkich wymienionych środków zapobiegawczych obniżało iloraz szans przeniesienia infekcji do 0.09 (0.02-0.35).

Metodyka analizowanych prac uniemożliwiła ocenę skuteczności innych, potencjalnie istotnych działań, takich jak izolowanie zakażonych osób czy też rutynowe stosowanie płynów antyseptycznych. Niemniej wydaje się, że niefarmakologiczne metody zapobiegania przenoszeniu infekcji wirusowych są skuteczne i powinny być stosowane. Zdaniem autorów środki te mogą mieć istotne znaczenie przy zagrożeniu pandemią, np. SARS lub ptasiej grypy.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2008-01-05