Mechanizmy patogenetyczne dużej depresji-aktualny stan wiedzy

R.H. Belmaker i Galila Agam – Major depressive disorder LINK: N Engl J Med 2008;358:55
W New England Journal of Medicine opublikowano ciekawy, obszerny artykuł przeglądowy, poświęcony mechanizmom patogenetycznym dużej depresji. Ich poznanie i zdefiniowanie ma kardynalne znaczenie dla opracowania skuteczniejszych niż dotąd schematów leczenia.

Wyniki badań genetycznych przeprowadzonych na bliźniętach wskazują, że choroba występuje jednocześnie u około 37% z nich, to jest znacznie rzadziej niż zaburzenia dwubiegunowe lub schizofrenia. Dziedziczeniu poddają się szczególnie często takie cechy, jak wczesny początek objawów, ciężkość i nawrotowość. Badania zmierzające do zdefiniowania loci genowych odpowiedzialnych za przekazywanie tych cech zakończyły się częściowym powodzeniem.

Klasyczną hipotezą patogenetyczną dużej depresji jest teoria niedoboru monoamin w wybranych obszarach mózgowia. Za słusznością tej hipotezy przemawiają zarówno wyniki badań podstawowych, jak i kliniczna skuteczność związków chemicznych hamujących zwrotny wychwyt serotoniny lub norepinefryny. Z kolei na patogenetyczną rolę niedoboru dopaminy wskazuje pośrednio zwiększona częstość depresji u osób z chorobą Parkinsona.

W ostatnim czasie wiele uwagi zwraca się na zaburzenia osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz atrofię hipokampa w patogenezie depresji. Są też formy depresji, gdzie dominować mogą inne czynniki – u osób w średnim i zaawansowanym wieku choroba może być związana z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, w tym z dysfunkcją śródbłonka. Duża depresja u młodych dorosłych może mieć tło genetyczne i charakteryzuje się podwyższonym ryzykiem epizodów maniakalnych. Z kolei, u osób z osobowością lękową i depresyjną, depresja może być następstwem obciążających doświadczeń życiowych z okresu dzieciństwa.

Eksperci zgodnie twierdzą, że żadna z wymienionych teorii nie została jednoznacznie zweryfikowana. Tym samym, drzwi do badań nad nowymi metodami leczenia są wciąż szeroko otwarte.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2008-01-03