Jak zminimalizować działania niepożądane związane z farmakoterapią u osób starszych?

Cung B. Pham i Robert L. Dickman – Minimizing adverse drug events in older patients LINK: Am Fam Phys 2007;76:1837
W American Family Physician warto zwrócić uwagę na obszerny artykuł przeglądowy poświęcony możliwościom zminimalizowania częstości i następstw działań niepożądanych związanych z farmakoterapią u osób starszych.

Rokrocznie, działania niepożądane występują u co trzeciej osoby w podeszłym wieku, przyjmującej co najmniej 5 leków. Ocenia się, że około 95% powikłań można przewidzieć, a niemal jednej trzeciej zapobiec. Wydaje się więc, że lekarze mogą być nieświadomi istnienia lub niechętni kryteriom Beersa, definiującym ryzyko związane z farmakoterapią wieku podeszłego bądź nie wykorzystują w praktyce wiedzy na temat fizjologii starzenia się i farmakodynamiki/farmakokinetyki leków u osób starszych.

Autorzy artykułu przedstawiają szereg zaleceń i wskazówek opracowanych na podstawie opinii ekspertów i wyników przeprowadzonych badań. Zgodnie z nimi, analiza kryteriów Beersa powinna być nieodłączną częścią konsultacji lekarskiej u osób w podeszłym wieku, stosujących leki. W przypadku każdego nowego pacjenta należy przeprowadzić szczegółowy przegląd stosowanych leków, powtarzany następnie co 6-12 miesięcy. Szczególną opieką należy objąć osoby stosujące leki psychotropowe i zwiększające ryzyko upadków. W miarę możliwości warto zastępować farmakoterapię innymi metodami leczenia. Dawka leku powinna być dobierana do czynności nerek, ocenianej na podstawie odpowiednich wzorów (np. Cockcrofta-Gaulta). Jeśli to możliwe, należy wybierać leki podawane raz dziennie, co zwiększa stopień przestrzegania zasad farmakoterapii.

Na koniec wreszcie nie można pomijać systematycznej i cierpliwej edukacji pacjentów w zakresie zasad i następstw leczenia.

Opracowane na podstawie: American Family Physican / 2007-12-15