Co dobrego można powiedzieć o homeopatii?

Ben Goldacre – Benefits and risks of homoeopathy LINK: Lancet 2007;370:1672
Ben Goldacre komentuje krótko na łamach The Lancet złe i dobre strony homeopatii.

W dość przewrotny sposób podaje przykład skuteczności homeopatii w czasach cholery w Londynie w XIX wieku, kiedy to w szpitalu homeopatycznym śmiertelność była o 30% mniejsza, w porównaniu z tradycyjnymi działaniami lekarskimi. Należy jednak sobie przypomnieć, że wówczas tradycyjna medycyna opierała się m.in. na stosowaniu krwioupustów. Nic dziwnego zatem, że homeopatia przewyższała swoją skutecznością tradycyjne formy terapii.

Podobnie w chwili obecnej medycyna akademicka nie oferuje w pełni skutecznego postępowania w takich problemach jak bóle krzyża, stres w pracy, zespół przewlekłego zmęczenia, czy zwykłe przeziębienia. Próby stosowania w tych sytuacjach różnorodnych form aktywnego leczenia mogą przynosić głównie efekt w postaci działań ubocznych. Homeopatia wykorzystując działanie placebo może okazać się zatem bardziej skuteczna.

Należy jednak pamiętać, że metaanaliza wielu badań nie wykazała większej skuteczności homeopatii w porównaniu z placebo. Jej stosowanie może wiązać się z utrwaleniem schematu, że na każdy problem medyczny, społeczny czy psychiczny istnieje proste rozwiązanie w postaci recepty. Pacjentowi nie przedstawia się racjonalnych przesłanek działań, jest on niejako ubezwłasnowolniony, a medycyna homeopatyczna ma wyraźnie paternalistyczny odcień.

Działania marketingowe homeopatii często opierają się na dyskredytacji naukowych form medycyny, negując np. konieczność stosowania szczepień (jak przeciw odrze, różyczce, śwince) a także proponując homeopatyczną profilaktykę przeciw malarii. Zwolennicy homeopatii z reguły nie chcą również podjąć sensownej, opartej na argumentach dyskusji, co do skuteczności ich metod.

Jaką postawę, zdaniem autora, należy zająć wobec homeopatii? Nie należy skreślać jej z przyczyn ideologicznych, gdyż efekt placebo (który wykorzystuje) ma znaczenie kliniczne. Czy jednak homeopatia wykorzystuje go w sposób etyczny i uprawniony, pozostaje kwestią do dyskusji.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2007-11-17