Biomarkery zapalenia we wczesnym wykrywaniu nowotworów

Hemant K. Roy i Janardan D. Khandekar – Biomarkers for the early detection of cancer. An inflammatory concept LINK: Arch Intern Med 2007;167:1822
W Archives of Internal Medicine warto zwrócić uwagę na artykuł przeglądowy poświęcony roli genomiki i proteonomiki we wczesnym wykrywaniu raka. Publikacja jest komentarzem do wyników oryginalnej pracy dotyczącej tego zagadnienia i opublikowanej w tym samym wydaniu czasopisma.

Bez wątpienia przyszłość skriningu chorób nowotworowych należy do badań nieinwazyjnych, zaś dotychczasowe radiologiczne i endoskopowe techniki przesiewowe będą odchodzić w cień.

Aktualnie wykorzystywane biomarkery nowotworów, takie jak AFP (rak wątroby), CA-125 (rak jajnika) czy wczesny antygen raka prostaty są niedoskonałe – charakteryzują się niską czułością w wykrywaniu wczesnych, uleczalnych postaci chorób rozrostowych.

Obiecującym kierunkiem badawczym jest skrining oparty na ocenie odpowiedzi organizmu gospodarza na guz nowotworowy. Jej przykładem jest zapalenie. Nie od dziś wiadomo, że wzrost stężenia białka C-reaktywnego, będącego wykładnikiem reakcji zapalnej, poprzedza wystąpienie raka jelita grubego lub raka jajnika nawet o dekadę. Rozwój metod proteomiki umożliwił wszechstronną analizę białkowych mediatorów zapalenia i zidentyfikowanie tych, których występowanie ma niewątpliwy związek z ryzykiem raka.

Linkov i wsp. ustalili, że badanie stężenia interleukiny 8, interferonów alfa i gamma oraz czynnika stymulującego kolonie pozwala na precyzyjną identyfikację osób z rakiem płaskokomórkowym głowy i szyi (Squamous Cell Carcinoma of Head & Neck – SCCHN). Podobny sukces osiągnięto w przypadku raka trzustki. Radość z gwałtownego postępu, jaki dokonuje się w skriningu nowotworów, mąci fakt, że większość omawianych metod to techniki praco- i czasochłonne, trudne do zastosowania na masową skalę. Z drugiej strony, zachętą do dalszych badań nad wykorzystaniem biomarkerów zapalenia w onkologii jest to, że dysponujemy potencjalnie skuteczną metodą chemoprewencji – niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2007-09-24