Program szczepień przeciw nowotworowi szyjki macicy-kontrowersje

A. Lippman i wsp – Human papillomavirus, vaccines and women’s health: questions and cautions LINK: CMAJ 2007;177:484
Władze Kanady, w celu ograniczenia lub wyeliminowania raka szyjki macicy, zamierzają zainwestować 300 milionów dolarów w obejmujący dziewczęta i kobiety program szczepień przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego, za pomocą dostępnej szczepionki przeciw 16 i 18 typowi wirusa HPV.

Abby Lipman i wsp. na łamach CMAJ zgłaszają szereg zastrzeżeń co do celowości tych działań. Argumetując przypominają, że aktualnie rak szyjki macicy jest na zaledwie dziesiątym miejscu w częstości zachorowań na nowotwory i 13 miejscu w kolejności zgonów z przyczyn nowotworowych. Wskazują również na fakt, że po zakażeniu wirusem HPV w ciągu 2 lat dochodzi do samoistnego wyleczenia infekcji u 90% kobiet.

Dostępne szczepionki chronią przed typami HPV odpowiedzialnymi za 70% przypadków raka szyjki macicy, co nie wyeliminowałoby zupełnie tego nowotworu.

Cele programu szczepień nie są jednoznacznie określone. Jeżeli zadaniem jego byłoby wyeliminowanie najbardziej patogennych szczepów HPV, to równocześnie szczepieniom powinna podlegać męska część populacji.

W badaniach klinicznych wykazano wprawdzie skuteczność szczepień w prewencji zakażeń, zmian dysplastycznych i wczesnych postaci nowotworu, jednak nie przeprowadzono takich badań w szerokich grupach populacyjnych, a okres obserwacji nie był wystarczająco długi aby uzasadnić celowość wprowadzenia szczepień.

Nieznane są odpowiedzi na kolejne pytania: jak należy prowadzić szczepienia przypominające, czy naturalny przebieg zakażenia HPV nie będzie w odległym czasie niekorzystnie zmieniony, jakie będą inne odległe niekorzystne skutki zdrowotne.

Wprowadzenie tego rodzaju szczepień może stworzyć uczucie fałszywego bezpieczeństwa i zaniechanie bezpiecznych form aktywności seksualnej, jak również profilaktycznych badań w kierunku raka szyjki macicy. Nie przeprowadzono również odpowiedniej analizy efektywności kosztów masowego programu szczepień.

Autorzy proponują dalsze badania i uzyskanie jednoznacznych dowodów wskazujących na zasadność tego programu szczepień.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2007-08-28