Czy badania przesiewowe w kierunku cukrzycy mogą wywołać niekorzystne skutki psychologiczne?

H.C. Eborall i wsp – Psychological impact of screening for type 2 diabetes: controlled trial and comparative study embedded in the ADDITION (Cambridge) randomised controlled trial LINK: BMJ 2007;335:486
Prowadzenie badań przesiewowych w kierunku chorób o dużym znaczeniu epidemiologicznym znajduje uznanie wielu praktykujących lekarzy i badaczy. W przypadku badań przesiewowych w kierunku cukrzycy jedną z podnoszonych kwestii są jednak potencjalne niekorzystne psychologiczne konsekwencje badań przesiewowych.

Na łamach BMJ opublikowano analizę klinicznego badania randomizowanego (badanie ADDITION), w którym przeprowadzono skrining w kierunku cukrzycy w podgrupach wysokiego ryzyka, w ramach ogólnych praktyk lekarskich (6416 osób). Grupę kontrolną stanowiły 964 osoby o podobnej charakterystyce, wśród których nie przeprowadzono badań skrinigowych. Badanie przesiewowe polegały na oznaczeniu stężenia glukozy w krwi kapilarnej, oznaczeniu HbA1c, a następnie, według określonych reguł, oznaczania stężenia glukozy w surowicy krwi na czczo lub wykonania testu doustnego obciążenia glukozą.

W grupie badanej i grupie kontrolnej przeprowadzono punktowe test psychologiczne, w których określono poziom lęku, depresji, obawy przed cukrzycą oraz subiektywne poczucie zdrowia. Testy przeprowadzano wyjściowo, po 3-6 miesiącach i po 12-15 miesiącach.

W żadnym z analizowanych punktów badania nie stwierdzono różnic w mierzonym obciążeniu psychologicznym między grupą kontrolną a grupą, w której przeprowadzono badanie przesiewowe. W podgrupie osób z rozpoznaną w wyniku badań przesiewowych cukrzycą w okresie pierwszych 3-6 miesięcy stwierdzano niewielką różnicę w subiektywnej ocenie stanu zdrowia.

W ostatecznej konkluzji autorzy wskazują na brak negatywnych skutków psychologicznych związanych z badaniami przesiewowymi w kierunku cukrzycy zarówno w obserwacji krótko- jak i długoterminowej.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2007-09-08