Mózg – serce niebezpieczne związki

Martin A. Samuels – The Brain – Heart Connection Circulation 2007;116;77
W Circulation ukazał się artykuł poglądowy Dr Samuelsa poświęcony wzajemnym powiązaniom układu nerwowego i serca.

Od wielu lat znany jest wpływ silnych emocji, takich jak np. zgon osoby bliskiej, stan zagrożenia na nagły zgon. Jednym z mechanizmów jest nadmierna aktywacja układu sympatycznego, a co jest z tym związane toksyczne stężenia katecholamin, które są uwalniane bezpośrednio do serca za pośrednictwem połączeń nerwowych.

Interesujący jest fakt występowania różnorodnych zmian w zapisie EKG, głównie zaburzeń rytmu i zmian repolaryzacji, związanych z chorobami neurologicznymi. Często w ostrych zespołach neurologicznych obserwowane są zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Natomiast wraz ze śmiercią mózgu nieprawidłowości elektrokardiograficzne ulegają normalizacji. Podobnie u chorych z przerwaną osią mózg-serce, przykładowo po transplantacji serca, dochodzi do zniesienia uszkodzenia serca zależnego od zmian neurologicznych.

Autorzy zwracają uwagę na ciekawe obserwacje z badań histologicznych. U większości osób zmarłych w wyniku napadu, które nie odniosły obrażeń, stwierdzono degenerację miofibrylarną, określoną jako kardiomiopatia postresową. Z piśmiennictwa znany jest również fakt rozwoju ostrej kardiomiopatii w następstwie niezwykle silnego stresu, przede wszystkim u starszych kobiet, z wytworzeniem tętniaka koniuszka (tzw. kardiomiopatia takotsubo). Co ciekawe proces ten jest całkowicie odwracalny.

Wiadomo również, że stymulacja podwzgórza prowadzi m.in. do nadciśnienia tętniczego oraz zmienia zapis EKG.

W podsumowaniu autor podkreśla, że dysponujemy obecnie przekonującymi danymi wskazującymi na związek pomiędzy wzmożoną aktywnością układu współczulnego z ostrymi chorobami neurologicznymi, co może być odpowiedzialne za nagłe zgony obserwowane w niektórych zespołach neurologicznych. Obecnie prowadzonych jest wiele badań ukierunkowanych na modyfikację naturalnego przebiegu incydentów neurologicznych za pomocą m.in. blokerów receptorów katecholaminowych, wymiataczy wolnych rodników czy też antyoksydantów.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2007-07-03