Podwójna blokada układu renina-angiotensyna: korzyści i zagrożenia

Willem H Birkenhäger i Jan A Staessen – Dual inhibition of the renin system by aliskiren and valsartan Lancet 2007;370:195
W czasie który minął od odkrycia reniny przez Tigersteddta I Bergmana w 1898 roku intensywnie poszukiwano metody zahamowania aktywności tego kluczowego enzymu dla funkcjonowania całego układu renina-angiotensyna. Początkowe próby przy użyciu swoistych przeciwciał, peptydowych inhibitorów proteaz, analogów angiotensynogenu czy fragmentów proreniny, nie doprowadziły do uzyskania klinicznie przydatnych preparatów.

Dopiero wprowadzenie pochodnych oktanamidu, aktywnych po podaniu doustnym, pozwoliło na uzyskanie nowej klasy leków skutecznie hamujących aktywność reniny. Najlepiej przebadanym preparatem z tej grupy jest aliskiren, lek który obecnie znajduje się w badaniach 2 i 3 fazy nie tylko w nadciśnieniu tętniczym ale także u pacjentów z przerostem lewej komory (ALLAY), zespołem metabolicznym, cukrzycą typu 2 powikłaną nefropatią (AVOID), niewydolnością serca, czy przebytym ostrym zespołem wieńcowym lub zawałem serca (ASPIRE).

Niedawno poznaliśmy wyniki dużego badania u 1797 chorych z nadciśnieniem tętniczym stopnia 1 i 2, u których w sposób losowy stosowano 3 rodzaje terapii: aliskiren, walsartan, połączenie obu tych leków lub placebo.

Terapia skojarzona powodowała znaczącą redukcję ciśnienie tętniczego w porównaniu zarówno do placebo, jak i monoterapii, obniżając o dalsze 4/3 mm Hg wartość ciśnienia skurczowego/rozkurczowego niż walsartan czy aliskiren osobno. Przypuszcza się, że dołączenie aliskirenu zapobiega odruchowemu zwiększeniu sekrecji reniny, co ma miejsce w trakcie stosowania leków hamujących układ renina-angiotensyna, ponieważ fizjologicznie angiotensyna II poprzez swoisty receptor hamuje aktywność aparatu przykłębuszkowego w nerkach.
Komentując wyniki tej pracy Willem Birkenhäger i Jan Staessen zwracają uwagę na 2-krotnie większe ryzyko hiperkalemii w trakcie stosowania kombinacji aniżeli w grupach otrzymujących monoterapię jak również mniejszy niż należałoby oczekiwać efekt hipotensyjny kombinacji. Podsumowując, uważają, że określenie miejsca dla połączenia aliskiren/sartan wymaga poznania wyników toczących się badań.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2007-07-21