Metabolizm cytochromu P450 a skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii

Tom Lynch i Amy Price – The effect of cytochrome P450 metabolism on drug response, interactions, and adverse effects LINK: Am Fam Phys 2007;76:391
Enzymy cytochromu P450 są nieodzowne przy produkcji cholesterolu, steroidów, prostacyklin i tromboksanu A2. Uczestniczą również w procesie usuwania toksycznych związków chemicznych i w metabolizmie leków. Ostatnie z wymienionych zagadnień jest tematem obszernego artykułu przeglądowego opublikowanego w American Family Physician.

Spośród przeszło 50 enzymów wchodzących w skład P450, sześć uczestniczy w metabolizmie 90% leków. Dwa najważniejsze to CYP3A4 i CYP2D6.

Genetyczny polimorfizm tych enzymów, stwierdzany u 7% osób rasy białej, odpowiada między innymi za spaczoną odpowiedź na beta-blokery, leki przeciwdepresyjne i opioidy. Występowanie tego polimorfizmu należy podejrzewać w przypadku nadwrażliwości lub, przeciwnie, oporności na dany lek podawany w typowej dawce.

Lista farmaceutyków i produktów spożywczych pobudzających lub hamujących poszczególne enzymy P450 wykracza znacząco poza 3 grupy wymienione powyżej. Cytochrom P450 pobudzają między innymi karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i ryfampicyna, a hamują: amiodaron, cymetydyna, cyprofloksacyna, flukonazol i ketokonazol, metronidazol, trimetoprym/sulfametoksazol, klarytromycyna i erytromycyna oraz sok grejpfrutowy.

Środki hamujące P450 mogą być szczególnie groźne, kiedy podaje się jednocześnie a atypowymi lekami antypsychotycznymi, benzodiazepinami, cyklosporyną, statynami lub warfaryną. Niezależnie od tego, wszystkie osoby stosujące leki wpływające na czynność cytochromu stanowią grupę podwyższonego ryzyka interakcji i działań niepożądanych.

Zdaniem części autorów, częstość polimorfizmu P450 jest na tyle duża, a ryzyko powikłań z nią związanych na tyle wysokie, że farmakoterapię należy poprzedzać rutynowymi badaniami genetycznymi. Niedawno został zaaprobowany przez FDA pierwszy zestaw diagnostyczny dla lekarzy, wykrywający w próbce krwi 29 polimorfizmów CYP2D6 i dwa CYP2C19. Kliniczna przydatność takiego postępowania nie została jeszcze zdefiniowana.

Opracowane na podstawie: American Family Physican / 2007-08-01

Dodaj komentarz