Leki antydepresyjne a ryzyko samobójstw u nastolatków-głos w dyskusji

David Brent – Antidepressants and suicidal behavior: cause or cure? Am J Psych 2007;164:989
W American Journal of Psychiatry warto zwrócić uwagę na krótki artykuł przeglądowy będący głosem w dyskusji na temat ryzyka samobójstw u młodzieży stosującej leki przeciwdepresyjne.

W 2004 roku zakończyła się dekada w trakcie której obserwowano spadek liczby samobójstw wśród nastolatków. Odwrócenie tej korzystnej tendencji zbiegło się w czasie z opublikowaniem wyników badań sugerujacych zależność pomiędzy farmakoterapią depresji a ryzykiem samobójstw w tej grupie wiekowej. Wnioski z tych prac zostały potwierdzone w meta-analizie przeprowadzonej pod egidą FDA.

Pomimo autorytetu instytucji patronującej badaniu podważane są kluczowe aspekty jego metodyki. Jednym ze sceptyków jest David Brent, który przypomina wyniki najważniejszych badań obserwacyjnych autorstwa Simona i Savarino oraz Gibbonsa i wsp.

W pierwszej z wymienionych prac wykorzystano dane z rejestru pacjentów ambulatoryjnych. Pierwszorzędowym punktem końcowym była częstość występowania prób samobójczych w okresie 90 dni przed i 180 dni po rozpoczęciu leczenia przeciwdepresyjnego. Autorzy stwierdzili, że do prób samobójczych dochodziło najczęściej w miesiącu poprzedzającym terapię, zaś w trakcie leczenia ich częstość malała.

Z kolei, Gibbons i wsp. porównywali częstość prób samobójczych u osób w wieku 18-24 lat, z depresją, poddawanych i nie poddawanych farmakoterapii. W pierwszej z wymienionych grup analizowane zdarzenia miały miejsce trzykrotnie rzadziej niż w drugiej.

Podsumowując, zdaniem Brenta jest znacznie bardziej prawdopodobne, że to myśli samobójcze są przyczyną rozpoczęcia leczenia, a nie leczenie przyczyną zachowań samobójczych. Skuteczną, choć etycznie ryzykowną metodą weryfikacji słuszności tej hipotezy byłoby włączenie osób z grup wysokiego ryzyka prób samobójczych do badań z randomizacją i grupą kontrolną nad farmakoterapią depresji.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2007-07-13