Czy ból w zespole X ma związek z niedokrwieniem warstwy podwsierdziowej?

Paolo G. Camici – Is the chest pain in cardiac syndrome X due to subendocardial ischaemia? Eur Heart J 2007; 28:1539
U osób z tzw. kardiologicznym zespołem X występują bóle w klatce piersiowej, sugerujące niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie odcinka ST oraz prawidłowy obraz angiograficzny naczyń wieńcowych. Do dziś nie wiadomo, czy u podłoża bólu w zespole X leżą rzeczywiście zmiany niedokrwienne.

Paolo G. Camici w komentarzu opublikowanym w European Heart Journal podkreśla, że dane pochodzące z piśmiennictwa są sprzeczne. W części badań dowiedziono, że u pacjentów z zespołem X występują przemijające ubytki perfuzji i ograniczona rezerwa wieńcowa (CFR), w innych pracach obserwacji takich nie potwierdzono. Problemem badań nad zespołem X jest, według autora komentarza, niehomogenność grup, włączanie chorych z blokiem lewej odnogi pęczka Hisa, cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, wadami zastawkowymi czy kardiomiopatią, u których niedokrwienie mięśnia serca może wystąpić na skutek dysfunkcji mikrokrążenia wieńcowego.

Autor komentarza nie wyklucza, że może istnieć grupa chorych, u których nie występują żadne z wymienionych patologii, a mimo to obserwuje się metaboliczne dowody niedokrwienia i redukcję CFR. Zwolennicy takiego poglądu zwracają uwagę na możliwość ogniskowego podwsierdziowego niedokrwienia mogącego mieć związek z dysfunkcją prearterioli. Wyniki takie uzyskali np. w 2002 roku Panting i wsp, którzy dowiedli wzrostu MPI (myocardial perfusion index) w obszarze podwsierdziowym po podaniu adenozyny.

Wyniki opublikowanej w aktualnym numerze pisma pracy Vermeltfoorta i wsp., wykorzystującej technikę rezonansu magnetycznego oraz wyniki innych prac wykorzystujących pozytronową tomografię emisyjną (PET) nie potwierdziły jednak teorii o nierównej dystrybucji przepływu u pacjentów z zespołem X. Po blisko 30 latach prac nad zespołem X patomechanizm bólu w tym zespole pozostaje więc, zdaniem Camici, nieznany.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2007-06-01